Pétur Gunnlaugsson ræddi við Frosta Sigurjónsson, rekstrarhagfræðing og fyrrverandi alþingismann í síðdegisútvarpinu í dag, um tillögur nefndar undir forystu Katrínar Jakobsdóttur, fyrrverandi forsætisráðherra um að Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin WHO lýsi yfir neyðarástandi vegna loftslagsmála og áhrifa þeirra á heilsufar. Frosti gagnrýndi bæði forsendur tillagnanna og þær aðgerðir sem hann telur fylgja slíkri stefnu, sérstaklega gagnvart almenningi og tekjulægri hópum í Evrópu. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Loftslagsmálin fela ekki í sér neyðarástand
Í viðtalinu sagði Frosti að þótt loftslagsbreytingar og mengun væru raunveruleg viðfangsefni væri ekki rétt að tala um neyðarástand í þeim skilningi sem nú væri lagt upp með. Hann sagði mengun frá kolum, olíu og öðrum jarðefnaeldsneytum hafa lengi verið heilsufarslegt vandamál í Evrópu en benti jafnframt á að dauðsföllum vegna slíkrar mengunar hefði fækkað verulega á undanförnum árum vegna tækniframfara og hreinsibúnaðar.
Verið að nota Alþjóðaheilbrigðismálastofnunina til blekkinga
Frosti sagði umræðuna nú færast yfir í að loftslagsmál væru sett fram sem bráð heilsufarsógn sem krefðist sérstakra neyðaraðgerða á alþjóðavísu. Hann taldi að þar væri verið að nota mjög víðtæka túlkun á hlutverki Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar WHO og slíkar yfirlýsingar gætu orðið grundvöllur fyrir aukinni miðstýringu og pólitískum afskiptum af orku- og samfélagsmálum ríkja Evrópu.
Gagnrýnir aðgerðir sem bitni á almenningi
Í umræðunni gagnrýndi Frosti sérstaklega þær hugmyndir sem hann sagði fylgja loftslagsaðgerðum af þessu tagi. Þar nefndi hann minni notkun jarðefnaeldsneytis, breytingar á mataræði og takmarkanir á kjötneyslu auk þess sem hann sagði rætt um að draga úr stuðningi við fólk sem notar olíu til húshitunar.
Aðgerðir sem koma verst niður á tekjulægri heimilum
Að mati Frosta kæmu slíkar aðgerðir verst niður á tekjulægri heimilum og fólki í kaldari ríkjum Evrópu þar sem aðrir orkukostir væru ekki alltaf aðgengilegir eða hagkvæmir. Hann sagði sérstaklega hættulegt að ræða niðurskurð á niðurgreiðslum til heimila sem reiða sig á hefðbundna orkugjafa til upphitunar.
Hugmyndir um sjálfbært mataræði hafa alvarlegar afleiðingar fyrir fólk
Frosti sagði einnig að hugmyndir um svokallað sjálfbært mataræði gengju mjög langt og þær gætu haft áhrif á lífskjör fólks án þess að sýnt hefði verið fram á raunverulegan árangur af slíkum aðgerðum.
Varar við auknu valdi alþjóðastofnana í meirihlutaeigu hagsmunaaðila
Í viðtalinu gagnrýndi Frosti jafnframt hvernig Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin WHO væri fjármögnuð og sagði stóran hluta fjárframlaga koma frá einkaaðilum og sértækum hagsmunaaðilum fremur en aðildarríkjum stofnunarinnar. Hann sagði slíkt geta haft áhrif á stefnumótun og forgangsröðun stofnunarinnar.
Gagnrýnin umræða mikilvæg
Hann lýsti einnig áhyggjum af því að neyðarástand í loftslagsmálum gæti verið notað sem réttlæting fyrir auknum afskiptum stjórnvalda og alþjóðastofnana af samfélagsmálum og opinberri umræðu. Að mati Frosta væri mikilvægt að viðhalda opnum skoðanaskiptum um loftslagsmál og leyfa gagnrýna umræðu um þær aðgerðir sem lagðar væru til.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.