Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Óttar Guðmundsson, geðlækni í síðdegisútvarpinu á Útvarpi Sögu í dag, um aukinn áhuga á ofskynjunarsveppum og öðrum ofskynjunarefnum í tengslum við andlega líðan. Óttar lýsti miklum efasemdum um að hægt væri að bæta geðheilsu með því að komast í vímu. Hann sagði núverandi umræðu minna á LSD-bylgjuna á síðustu öld þegar því hefði einnig verið haldið fram að ofskynjunarefni gætu leyst geðræn vandamál. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Telur vímu vera kynnta sem leið að betri geðheilsu
Óttar gagnrýndi þá hugmynd að fólk gæti öðlast betri andlega líðan eða aukinn skilning á sjálfu sér með neyslu ofskynjunarsveppa. Hann sagðist hafa starfað lengi með einstaklingum sem glímdu við vímuefnavanda og hefði ekki trú á því að víma væri leið til að leysa andlega erfiðleika.
Hann sagði sumt fólk sem áður hefði notað vímuefni nú lýsa sömu neyslu sem leið til sjálfsskoðunar og persónulegs þroska. Að hans mati breytti tilgangurinn sem fólk gæfi neyslunni ekki þeirri staðreynd, að efnin yllu vímu og breyttri skynjun.
Arnþrúður nefndi frásagnir af fólki sem hefði sótt námskeið þar sem ofskynjunarsveppir væru notaðir og lýst því að líf þess hefði tekið miklum breytingum til hins verra.
Rifjar upp LSD-bylgjuna á síðustu öld
Óttar bar núverandi áhuga á ofskynjunarsveppum saman við útbreiðslu LSD á síðustu öld. Hann rifjaði upp hvernig Timothy Leary og fleiri hefðu kynnt ofskynjunarefni sem leið til að bæta andlega líðan og takast á við geðræn vandamál.
Hann sagði reynsluna af þeirri þróun hafa verið neikvæða og nefndi dæmi um alvarlegar ofskynjanir og hættulega hegðun undir áhrifum efnanna.
Óttar taldi núverandi umræðu um lækningamátt ofskynjunarsveppa minna mjög á þær hugmyndir sem hefðu verið áberandi á tímum LSD-bylgjunnar.
Breytt skynjun getur skapað hættu í umferðinni
Arnþrúður spurði um muninn á vímu, ofskynjunum og öðrum geðrænum áhrifum. Hún vakti jafnframt athygli á fréttum lögreglu um akstur undir áhrifum vímuefna og velti því upp hvaða hætta gæti skapast þegar fólk æki bifreiðum undir áhrifum ofskynjunarefna.
Óttar sagði ofskynjunarsveppi geta breytt skynjun fólks á umhverfi sínu og þar með getu þess til að meta aðstæður rétt. Hann taldi hættulegt ef einstaklingar litu ekki á sig sem vímuaða vegna þess að þeir hefðu neytt efnanna í öðrum tilgangi en að komast í vímu.
Hann sagði slíka afstöðu geta dregið úr varúð fólks, meðal annars við akstur.
Vill að ofskynjunarefni séu áfram skilgreind sem vímuefni
Óttar gagnrýndi að ofskynjunarefni væru kynnt undir nýjum formerkjum sem tengdust sjálfsrækt og andlegri heilsu.
Hann sagði efni á borð við LSD og ofskynjunarsveppi áfram valda vímu, breyttri líðan og brenglaðri skynjun óháð því hvaða tilgangi neytandinn lýsti.
Að hans mati væri mikilvægt að umræðan um þessi efni tæki mið af áhrifum þeirra og þeirri reynslu sem fengist hefði af notkun vímuefna í gegnum árin.
Hann ítrekaði að hann hefði ekki trú á því að neysla ofskynjunarefna væri lausn á andlegum vandamálum og varaði við því að gera lítið úr hættunni sem gæti fylgt slíkri neyslu.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.