Pétur Gunnlaugsson ræddi við Vilhjálm Birgisson, formann Verkalýðsfélags Akraness og Starfsgreinasambands Íslands í síðdegisútvarpinu um háa vexti, verðtryggingu og efnahagsstefnu stjórnvalda. Vilhjálmur sagði núverandi peningastefnu ekki hafa skilað þeim árangri sem að var stefnt og taldi tímabært að endurskoða grunnstoðir íslenska hagkerfisins. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Vaxtastefnan nær ekki markmiðum sínum
Fram kom í máli Vilhjálms að háir stýrivextir hefðu ekki náð að draga verðbólgu niður með þeim hætti sem ætlað var. Hann benti á að meðalverðbólga frá aldamótum væri um 5% á sama tíma og meðalstýrivextir hefðu verið um 7%. Að hans sögn sýndu þessar tölur að núverandi fyrirkomulag hefði ekki skilað varanlegum árangri.
Hann sagði jafnframt að atvinnuleysi væri ekki lausn á verðbólguvandanum og varaði við því að þjóðarbúið missti verðmætan mannafla úr atvinnulífinu á sama tíma og fyrirtæki ættu í erfiðleikum vegna hás fjármagnskostnaðar.
Gagnrýnir verðtryggingu og stöðu lífeyrissjóðanna
Vilhjálmur sagði verðtryggingu vera einn helsta drifkraft verðbólgu þar sem hækkandi verðlag skilaði sér sjálfkrafa í húsaleigu, gjaldskrár og fjölmarga samninga. Hann taldi jafnframt að umfangsmiklar innlendar eignir lífeyrissjóðanna héldu uppi háum ávöxtunarkröfum og þrýstu þannig vöxtum til hækkunar.
Heimili og fyrirtæki bæru því gífurlegan fjármagnskostnað sem síðan skilaði sér í hærra vöruverði og auknum launakröfum. Hann sagði að lægri vextir myndu draga úr þessum kostnaði og skapa betri forsendur fyrir stöðugleika í hagkerfinu.
Kallar eftir aðhaldi í ríkisfjármálum
Þá sagði Vilhjálmur að ríkisstjórnin þurfi að ná raunverulegum árangri í ríkisfjármálum með því að draga úr útgjöldum og minnka hallarekstur. Hann lagði áherslu á að skattgreiðendur stæðu undir rekstri hins opinbera og því bæri stjórnvöldum að fara með fjármuni þeirra af meiri festu.
Ísland byggi yfir miklum náttúruauðlindum og sterkum forsendum til verðmætasköpunar en taldi að háir vextir, verðtrygging og veik hagstjórn kæmu í veg fyrir að þjóðarbúið nyti þeirra tækifæra til fulls. Að hans mati þarf að endurskipuleggja peningakerfið þannig að heimili og fyrirtæki búi við sambærileg vaxtakjör og þekkist í nágrannaríkjum Íslands.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.