Harðri gagnrýni var beint að endurkaupaáætlun Fasteignafélagsins Þórkötlu á fjölmennum íbúafundi í Grindavík sem haldinn var í gær. Fundarmenn gagnrýndu einkum kaupverð fasteigna, fjárhagslega áhættu íbúa og fyrirhuguð lok hollvinasamninga í janúar. Margir töldu áætlunina ekki taka nægilegt mið af aðstæðum þeirra sem vilja snúa aftur heim og taka þátt í endurreisn bæjarins. Örn Viðar Skúlason, framkvæmdastjóri Þórkötlu, kynnti áætlunina á fundinum sem forsætisráðuneytið og Þórkatla boðuðu til. Skarphéðinn Steinarsson stýrði fundinum en að kynningu lokinni tóku fjölmargir Grindvíkingar til máls og lýstu óánægju með fyrirkomulagið.
Telja kaupverðið of hátt miðað við ástand bæjarins
Mikil óánægja kom fram með þá ákvörðun Þórkötlu að bjóða fyrrverandi eigendum að kaupa fasteignir sínar aftur á sama verði og félagið greiddi fyrir þær á árunum 2024 og 2025.
Bryndís Gunnlaugsdóttir gagnrýndi verðlagninguna og benti á að hvorki þjónusta í Grindavík né ástand fasteignanna væri það sama og áður en bærinn var rýmdur.
Hún sagði að þeir sem fyrstir sneru aftur til Grindavíkur tækju mesta fjárhagslega áhættuna og ættu því fremur að njóta meiri stuðnings.
Bryndís gagnrýndi jafnframt þau skilaboð að heimflutningur væri mælikvarði á vilja fólks til að standa með Grindavík. Fjölskyldur þyrftu að taka tillit til fjárhagslegrar stöðu sinnar og hagsmuna barna sinna.
Aðrir fundarmenn tóku undir þessa gagnrýni og bentu á að áframhaldandi óvissa vegna eldsumbrota hefði veruleg áhrif á verðmæti fasteigna og möguleika fólks til að fjárfesta í bænum.
Hollvinasamningum lýkur í janúar
Fyrirhuguð lok hollvinasamninga Þórkötlu 31. janúar vöktu mikla óánægju meðal fundarmanna.
Samningarnir hafa gert fyrrverandi eigendum kleift að nýta húsnæði sitt tímabundið og í sumum tilvikum dvelja þar. Samkvæmt áætlun Þórkötlu eiga ný úrræði að taka við frá 1. febrúar.
Fundarmenn bentu á að þeir sem þegar hefðu snúið aftur til Grindavíkur gætu þurft að yfirgefa húsnæðið ef þeir gætu ekki gengið inn í nýja kaupleigufyrirkomulagið.
Sérstakar áhyggjur komu fram af barnafjölskyldum sem hefðu hafið búsetu í bænum á ný. Ein móðir lýsti því að börn hennar væru í skólum Grindavíkur og að óvissan gæti leitt til þess að fjölskyldan þyrfti að flytja aftur.
Bryndís Gunnlaugsdóttir gagnrýndi að samningunum skyldi ljúka um miðjan vetur og hvatti Þórkötlu til að gefa fólki að minnsta kosti fram á vor eða sumar til að taka ákvörðun.
„Við treystum ykkur ekki“
Samskipti Þórkötlu við Grindvíkinga voru einnig harðlega gagnrýnd.
Bryndís Gunnlaugsdóttir sagði að félagið hefði ekki sýnt nægilegan skilning á aðstæðum íbúa og að skortur á góðum og reglulegum samskiptum hefði grafið undan trausti.
„Við treystum ykkur ekki,“ sagði hún á fundinum.
Hún gagnrýndi jafnframt að endurkaupaáætlunin hefði verið birt 10. nóvember, á þriðja ártíðardegi rýmingar Grindavíkur. Dagurinn hefði sérstaka merkingu fyrir íbúana og hefði átt að sýna því tillitssemi.
Örn Viðar viðurkenndi að ekki hefði verið tekið nægilegt tillit til dagsetningarinnar og baðst afsökunar á því.
Á fundinum var einnig kallað eftir því að Grindvíkingar fengju meiri aðkomu að mótun áætlunarinnar og að stjórnendur félagsins hlustuðu betur á ábendingar íbúa.
Kynningarefnið verði ekki í nafni bæjarstjórnar
Til marks um óánægju íbúa má nefna að fulltrúi bæjarstjórnar Grindavíkur tók til máls og mótmælti því að nafn bæjarstjórnar hefði verið notað í tengslum við kynningu endurkaupaáætlunarinnar.
Fram kom að bæjarstjórnin hefði sent formlegt erindi þar sem óskað var eftir að nafn hennar yrði ekki notað í kynningarefni Þórkötlu, þar sem hún teldi að ekki hefði verið hlustað nægilega á sjónarmið hennar.
Örn Viðar baðst afsökunar og sagði ekki hafa verið ætlunina að gefa í skyn að bæjarstjórnin bæri ábyrgð á áætluninni.
Á fundinum var einnig gagnrýnt að enginn úr stjórn Þórkötlu væri mættur til að svara spurningum íbúanna.
Vilja endurreisa samfélagið áður en fasteignirnar eru seldar
Pétur Hafsteinn Pálsson, framkvæmdastjóri Vísis í Grindavík, gagnrýndi að endurkaupaáætlunin tæki ekki nægilegt mið af fjárhagslegum aðstæðum Grindvíkinga.
Hann varaði við því að fyrirkomulagið gæti orðið til þess að fólk sliti tengslin við bæinn í stað þess að flytja þangað aftur.
Pétur lagði til að Grindvíkingum yrði heimilað að nýta fyrri heimili sín gegn greiðslu þess kostnaðar sem Þórkatla bæri af eignunum á meðan eldsumbrot stæðu yfir. Nefndi hann greiðslur á bilinu 100.000 til 200.000 krónur á mánuði sem mögulegt viðmið.
Hann taldi nauðsynlegt að fá fjölskyldur aftur til Grindavíkur og byggja upp samfélagið áður en ráðist yrði í umfangsmikla sölu fasteigna.
Á fundinum var bent á að endurreisn bæjarins byggðist á því að nægilega margar fjölskyldur sneru aftur svo hægt væri að halda úti skólastarfi, íþróttastarfi og annarri grunnþjónustu.
Óttast sölu fasteigna á lægra verði síðar
Nokkrir fundarmenn lýstu áhyggjum af því að Þórkatla kynni síðar að selja fasteignir til annarra kaupenda á lægra verði en fyrrverandi eigendum væri nú boðið.
Spurt var hvort réttur fyrri eigenda til að kaupa eignir sínar aftur yrði tryggður áfram ef þeir ákvæðu að hafna núverandi fyrirkomulagi.
Örn Viðar hafnaði því að félagið hygðist selja eignirnar á brunaútsölu. Hann sagði kaupverð Þórkötlu verða lágmarksverð þegar fasteignir yrðu síðar boðnar öðrum kaupendum.
Hann tók jafnframt fram að ekki hefði verið tekin ákvörðun um framlengingu núverandi forgangsréttar en að endurkaupaáætlunin fæli í sér sérstakan forgang fyrir Grindvíkinga.
Þórkatla ætlar að fara yfir athugasemdirnar
Örn Viðar sagði að endurkaupaáætlunin hefði verið útfærð til að draga úr fjárhagslegri áhættu þeirra sem vildu snúa aftur til Grindavíkur.
Hann benti meðal annars á þriggja ára skilarétt, sem gerði kaupendum kleift að hætta við kaupin og fá upphaflega kaupsamningsgreiðslu endurgreidda.
Þá væri gert ráð fyrir hagstæðri fjármögnun á tímabilinu og möguleika á að halda eignarhaldi á húsnæði annars staðar.
Hann sagði félagið telja að nýja fyrirkomulagið veitti fólki meiri fyrirsjáanleika en núverandi hollvinasamningar.
Örn Viðar tók jafnframt fram að Þórkatla myndi fara yfir þær athugasemdir sem fram komu á fundinum og skoða hvort ástæða væri til að breyta einhverjum þáttum áætlunarinnar.