Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Guðmund Ólafsson, hagfræðing í síðdegisútvarpinu um skaðsemi áfengis og þá hættu sem áfram fylgir fíkninni eftir að neyslu lýkur. Guðmundur hefur verið edrú í 50 ár og 2 mánuði en segir langt edrú tímabil ekki þýða að óhætt sé að hefja neyslu á ný. Guðmundur fagnaði því að læknar væru farnir að ræða opinberlega um skaðsemi áfengisneyslu eins og fram hefði komið á Læknadögum. Áfengið hafi áhrif á heilastarfsemi og þegar einstaklingur byrji aftur geti fíknin tekið við eins og hléið hafi aldrei orðið. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Áfengi sagt valda meira tjóni en önnur vímuefni
Guðmundur sagði íslenska lækna ekki hafa mikið fjallað um áfengi sem vímuefni. Breyting hefði orðið á því með niðurstöðum rannsókna sem kynntar voru á Læknadögum í janúar.
Samkvæmt frásögn hans kom þar fram að áfengi ylli meira tjóni en önnur vímuefni samanlagt. Skaðinn næði bæði til einstaklinga og samfélagsins og einskorðaðist ekki við þá sem drykkju mikið í hvert sinn.
Guðmundur sagði rannsóknir einnig hafa beinst að fólki sem drykki lítið magn daglega og teldi neysluna hóflega. Regluleg neysla gæti valdið skaða á taugakerfi og öðrum líffærakerfum þótt viðkomandi væri ekki skilgreindur sem drykkjumaður í daglegu tali.
Hann vísaði einnig til umfjöllunar Kára Stefánssonar læknis um áfengisfíkn. Guðmundur sagði Kára hafa lagt áherslu á að áfengi væri hættulegt vímuefni og væru í raun geðlyf en ekki venjulegur neysluvökvi sem mætti bera saman við aðrar vörur í verslunum.
Fíknin hverfur ekki með tímanum
Guðmundur fór sjálfur í áfengismeðferð á Vífilsstöðum og hefur verið edrú í 50 ár og 2 mánuði. Aðspurður hvort löngunin hyrfi eftir svo langan tíma svaraði hann því neitandi.
Hann lýsti fíkninni sem margþættum sjúkdómi. Fyrst þyrfti að losna við efnið úr líkamanum en sá hluti gæti tekið vikur eða mánuði. Eftir það stæðu oft eftir félagsleg vandamál sem hefðu orðið til meðan á neyslunni stóð, svo sem skuldir, rofin tengsl og afleiðingar ýmiss konar áfalla.
Þá væru eftir áhrifin á hugsun og hegðun. Guðmundur sagði áfengi og önnur vímuefni breyta starfsemi heilans. Því væri varasamt að líta svo á að einstaklingur væri orðinn algerlega laus við sjúkdóminn þótt hann hefði ekki neytt áfengis í áratugi.
Byrjar ekki þar sem frá var horfið
Guðmundur rifjaði upp dæmi um mann sem hafði verið edrú í 40 ár. Sá taldi sig geta hafið áfengisneyslu á ný þar sem fráhvörfin væru löngu horfin en lést 2 árum síðar.
Guðmundur sagði þetta sýna að neyslan hæfist ekki aftur á sama stað og hún hefði stöðvast á áratugum áður. Líkaminn og heilastarfsemin hefðu breyst og fíknin gæti tekið við eins og neyslan hefði haldið áfram allan tímann.
Langt edrú tímabil veitti því ekki vörn gegn afleiðingunum ef neysla hæfist að nýju. Guðmundur sagði stöðugt aðhald og stuðning skipta máli og samvera með fólki sem hefði sömu reynslu gæti skilað árangri.
Glæsilegt framtak hjá Samherja gegn fíkniefnaneyslu
Arnþrúður og Guðmundur tóku jafnframt fram að umræðan um áfengi mætti ekki draga athyglina frá ólöglegum fíkniefnum og lyfjum á borð við fentanýl og oxýkódón. Fræðsla um skaðsemi allra þessara efna væri nauðsynleg til að vernda börn og ungmenni. Arnþrúður sagði það vera frábært framtak hjá Samherja að efna til stuðnings gegn fíkniefnavandanum.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.