Hæstiréttur Íslands hefur fellt úr gildi leyfi Landsvirkjunar til að reisa og reka Hvammsvirkjun í Þjórsá. Í dómnum, sem kveðinn var upp af öllum sjö dómurum réttarins, var staðfest niðurstaða Héraðsdóms Reykjavíkur sem úrskurðaði leyfið ólögmætt.
Málið fór beint til Hæstaréttar
Málið var tekið fyrir í Hæstarétti án þess að hafa farið fyrst fyrir Landsrétt, sem aðeins gerist í undantekningartilvikum þegar málið hefur verulega þýðingu eða fordæmisgildi.
Héraðsdómur hafði áður úrskurðað í janúar að heimild Umhverfisstofnunar til að breyta vatnshlota Þjórsár vegna virkjunarframkvæmda væri ekki lögmæt, auk þess sem leyfisveiting Orkustofnunar til Landsvirkjunar síðastliðið haust var felld úr gildi.
Töldu dóm héraðsdóms byggðan á röngum forsendum
Landsvirkjun óskaði í kjölfarið eftir heimild til áfrýjunar beint til Hæstaréttar. Í rökstuðningi fyrirtækisins kom fram að það teldi dóma héraðsdóms byggða á röngum forsendum og túlkun löggjafans misvísandi. Jafnframt var bent á að tafir á virkjun gætu haft áhrif á orkuskipti og þjóðhagslega hagsmuni.
Í ákvörðun Hæstaréttar kom fram að málið hefði bæði almenna og samfélagslega þýðingu og rétt væri að fjalla um það án frekari tafa. Beiðni Landsvirkjunar og ríkisins um að áfrýja var því samþykkt – en lokaniðurstaðan felldi hins vegar virkjunarleyfið úr gildi.
Þessi úrskurður þykir marka fordæmi um lagaleg skilyrði leyfisveitinga í tengslum við nýtingu vatnsauðlinda og umhverfismat stórframkvæmda á Íslandi.
Lesa má dóminn með því að smella hér.