Pétur Gunnlaugsson ræddi við Jón Pétur Zimsen, þingmann Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi skólastjóra í síðdegisútvarpinu í dag, um þróun stríðsins í Úkraínu, stöðu Íslands innan NATO og hættuna á að Ísland dragist sífellt dýpra inn í átök stórveldanna. Jón Pétur sagði að stigmögnun stríðsins og aukin þátttaka Vesturlanda í stuðningi við Úkraínu yki spennu gagnvart Rússlandi og gæti haft afleiðingar fyrir Ísland sem NATO-ríki. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Átökin fara stigmagnandi
Í viðtalinu var fjallað um auknar árásir beggja aðila í stríðinu og hvernig átökin hefðu þróast í umfangsmikið dróna- og tæknistríð. Jón Pétur sagði að árásir Úkraínu inn á svæði undir stjórn Rússa og gagnárásir Rússa á úkraínskar borgir sýndu að átökin væru að harðna enn frekar. Að mati Jóns Péturs væri erfitt að sjá fyrir endalok stríðsins og hætta væri á að fleiri ríki drægjust smám saman inn í átökin. Hann rifjaði upp að stór styrjöld í Evrópu byrji oft í afmörkuðum svæðisátökum sem síðan stigmagnist yfir í víðtækari deilur milli ríkja.
Í umræðunni kom einnig fram að Ísland tæki þegar þátt í stuðningi við Úkraínu í gegnum NATO og fjárframlög bandalagsríkja. Jón Pétur sagði að Rússar gætu litið svo á að ríki sem fjármögnuðu varnarmál og hernaðaraðstoð við Úkraínu væru þátttakendur í átökunum þótt þau sendu ekki eigin hermenn á vígvöllinn.
Ísland mikilvægt hernaðarlega
Jón Pétur lagði áherslu á að staðsetning Íslands gerði landið hernaðarlega mikilvægt á Norður-Atlantshafi. Hann rifjaði upp að bæði Bretar og Bandaríkjamenn hefðu lagt mikla áherslu á Ísland í síðari heimsstyrjöld vegna siglingaleiða og eftirlits á Norður-Atlantshafi. Þá benti hann á þróun hernaðartækni, meðal annars með drónum og langdrægum árásarkerfum, hefði breytt eðli nútímastríðs. Þótt Ísland væri langt frá víglínum Evrópu gæti landið engu að síður orðið hluti af stærri hernaðarlegri spennu ef átökin milli Rússlands og Vesturlanda harðnuðu frekar.
Í viðtalinu kom einnig fram gagnrýni á þá stefnu að Ísland ætti að taka sífellt meiri þátt í hernaðarlegum stuðningi við Úkraínu. Jón Pétur sagði mikilvægt að íslensk stjórnvöld horfðu fyrst og fremst til hagsmuna Íslands og reyndu að halda landinu eins langt frá hernaðarátökum og unnt væri.
Ísland ætti að leggja meiri áherslu á friðarhlutverk
Jón Pétur sagði að Ísland ætti frekar að leggja áherslu á hlutverk friðar- og sáttamiðlunar en beina þátttöku í átökum stórveldanna. Hann vísaði til þess að Ísland hefði ekki átt í stríði í árhundruð og þjóðin ætti að reyna að standa utan hernaðarátaka eins og kostur væri. Að mati Jóns Péturs ættu íslensk stjórnvöld að gæta varúðar þegar kæmi að þátttöku í ákvörðunum stórra hervelda þar sem Ísland hefði lítil áhrif á stefnumótunina sjálfa. Hann sagði hættulegt fyrir lítið ríki að taka áhættu í átökum sem það hefði lítið vald yfir. Mikilvægast væri að leita leiða til að stöðva mannfall og draga úr frekari stigmögnun í Evrópu.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.