Hagtalnanefnd hefur skilað forsætisráðherra skýrslu með tillögum um umbætur á hagtölugerð á Íslandi. Í skýrslunni kemur fram að skortur sé á samhæfingu, skýru skipulagi og formlegri umgjörð sem hafi leitt til þess að ekkert heildstætt innlent hagtölukerfi sé til staðar.
Takmörkuð samhæfing
Í niðurstöðum nefndarinnar kemur fram að samhæfing hagtölugerðar innan stjórnkerfisins sé veik og mörk milli hagtalna og annarrar opinberrar tölfræði óskýr. Þá hafi gæði lykilhagtalna verið undir þrýstingi þrátt fyrir sterkan lagalegan grunn.
Nefndin telur að skýrara skipulag og markvissari samhæfing innan stjórnsýslunnar sé forsenda þess að bæta gæði og nýtingu hagtalna.
Hagstofa Íslands fær aukið hlutverk
Ein megintillaga nefndarinnar er að styrkja Hagstofu Íslands sem miðstöð hagtölugerðar. Lagt er til að bæta gæði lykilafurða og tryggja fjárhagslega styrkingu til að flýta uppbyggingu nútímalegra innviða.
Markmiðið er að auka skilvirkni og gera hagtölugerð betur í stakk búna til að nýta gervigreind og sjálfvirknivæðingu.
Formlegt hagtölukerfi verði sett á laggirnar
Nefndin leggur til að komið verði á formlegu innlendu hagtölukerfi með skýra skilgreiningu og heildstæða áætlun til 3–5 ára. Með því verði unnið markvisst að samhæfingu og þróun hagtölugerðar á landsvísu.
Samráð og stjórnskipulag eflt
Einnig er lagt til að styrkja stjórnskipulag með auknu samráði milli framleiðenda hagtalna og opinberra gagnaveitenda. Þá er lögð áhersla á að samhæfa betur þarfir stjórnvalda innan Stjórnarráðsins.
Skilvirkni opinberrar tölfræði aukin
Nefndin bendir á að útgáfa opinberrar tölfræði hafi aukist verulega og leggur til að sett verði skýr stefna um tilgang og þróun hennar. Markmiðið er að tryggja hagkvæma nýtingu fjármuna ríkisins.
Í skýrslunni er jafnframt lögð áhersla á að nýta betur tækifæri sem felast í sjálfvirknivæðingu, stjórnsýslugögnum og gervigreind við þróun hagtölugerðar til framtíðar.
Skýrsla og tillögur hagtalnanefndar