Halla Tómasdóttir forseti Íslands lagði áherslu á samstöðu, traust og mikilvægi opins samtals í þjóðhátíðarávarpi sínu á Austurvelli í dag. Forsetinn sagði sjálfstæði Íslands ekki aðeins vera sögulegan áfanga heldur lifandi verkefni sem þjóðin bæri sameiginlega ábyrgð á að rækta og styrkja.
Í ræðu sinni líkti Halla Íslandi við heimahöfn sem veiti þjóðinni skjól, öryggi og styrk. Hún sagði að árangur íslensks samfélags byggðist á ákvörðunum fyrri kynslóða, samvinnu og þeirri trú að landsmenn ættu samleið þótt skoðanir greini á.
Sjálfstæði feli einnig í sér ábyrgð
Forsetinn sagði þjóðhátíðardaginn ekki aðeins vera tilefni til hátíðarhalda heldur einnig ígrundunar um stöðu þjóðarinnar og framtíð hennar. Hún lagði áherslu á að sjálfstæði fæli ekki aðeins í sér réttinn til að ráða eigin málum heldur einnig ábyrgð á því hvernig samfélagið væri byggt upp og hvaða arf komandi kynslóðum yrði skilað.
Fram undan mikilvægar ákvarðanir
Í ræðunni vísaði Halla til þess að fram undan væru mikilvægar ákvarðanir um framtíð Íslands og samskipti landsins við aðrar þjóðir. Hún sagði eðlilegt að skiptar skoðanir væru um slík mál en minnti á að lýðræði byggðist ekki eingöngu á rétti fólks til að vera ósammála heldur einnig á hæfninni til að hlusta, skilja sjónarmið annarra og leita sameiginlegra lausna. Að hennar mati væri mikilvægt að landsmenn litu á hvert annað sem samferðafólk fremur en andstæðinga.
Minnti á leiðtogafundinn í Höfða
Forsetinn rifjaði upp að í ár eru 40 ár liðin frá leiðtogafundinum í Höfða þar sem Ronald Reagan og Mikhail Gorbachev hófu samtal sem síðar varð mikilvægt skref í átt að endalokum kalda stríðsins.
Hún sagði fundinn minna á að jafnvel á tímum djúpstæðs ágreinings væri hægt að byggja brýr milli ólíkra sjónarmiða og að friður væri afrakstur vilja, hugrekkis og samtals.
Kallar eftir þjóðarsamtali um framtíðina
Halla sagði þjóðina standa frammi fyrir stórum spurningum um velferð, umhverfi, tækniþróun og áhrif gervigreindar á samfélagið. Hún lagði áherslu á að enginn einn hópur gæti svarað slíkum spurningum einn síns liðs og kallaði eftir víðtæku samtali um framtíð Íslands. Sérstaklega væri mikilvægt að ungt fólk fengi raunverulegt tækifæri til að taka þátt í mótun framtíðarinnar.
Traust, friður og samkennd vísi veginn
Í lok ræðunnar hvatti forsetinn landsmenn til að standa vörð um lýðræðið, efla traust í samfélaginu og varðveita frið og samkennd. Hún sagði mikilvægt að Ísland yrði áfram samfélag þar sem fólk gæti verið ósammála án þess að verða óvinir, þar sem fjölbreytileiki væri styrkur og þar sem sameiginleg ábyrgð og virðing fyrir öðrum legðu grunn að farsælli framtíð þjóðarinnar.