Leiðtogar Evrópusambandsins takast nú á um næsta 7 ára fjárlagaramma sambandsins en deilur eru uppi um hvernig verja eigi um 2 billjónum evra á árunum eftir 2028. Ágreiningurinn snýst meðal annars um hvort draga eigi úr hefðbundnum útgjöldum til landbúnaðar og byggðaþróunar til að fjármagna varnir, nýsköpun og samkeppnishæfni Evrópu. Fjallað er um málið í Politico.
Málið verður eitt stærsta innra deilumál Evrópusambandsins á þessu ári og kemur til umræðu á leiðtogafundi sambandsins í Brussel.
Tvær fylkingar takast á
Norður- og vesturhluti Evrópu vill halda aftur af útgjöldum og beina meira fé að nýjum forgangsmálum eins og varnarmálum, orkuöryggi, rannsóknum og samkeppnishæfni. Í þeim hópi eru meðal annars Þýskaland, Holland, Svíþjóð og Austurríki. Á móti standa ríki í suður- og austurhluta Evrópu sem vilja verja hefðbundna útgjaldaliði, sérstaklega styrki til landbúnaðar og byggðaþróunar.
Kína, Rússland og Bandaríkin nefnd sem ástæða breytinga
Talsmenn breytinga segja stöðu Evrópu hafa breyst verulega á undanförnum árum. Þeir benda á aukin áhrif Kína í alþjóðlegum iðnaði, stríðið í Úkraínu og harðari efnahagsstefnu Bandaríkjanna sem ástæður þess að Evrópusambandið þurfi að verja meira fé í eigin öryggi, iðnað og tæknilega þróun.
Að þeirra mati endurspeglar núverandi fjárlagakerfi ekki þær áskoranir sem Evrópa stendur frammi fyrir í dag.
Styrkir til landbúnaðar og byggðaþróunar skornir niður
Ríki sem njóta mikilla styrkja úr sameiginlegum sjóðum ESB vara hins vegar við því að skera niður hefðbundna útgjaldaliði. Þau telja að samheldni innan Evrópusambandsins og stuðningur við dreifðari svæði Evrópu sé áfram grundvallarhlutverk sambandsins.
Samkvæmt nýjustu tillögum myndi hlutfall útgjalda til landbúnaðar og byggðaþróunar lækka verulega miðað við núverandi fjárlagaramma.
Vaxandi pólitískur þrýstingur
Viðræðurnar fara fram á sama tíma og ríkisstjórnir víða í Evrópu glíma við aukinn þrýsting frá þjóðernissinnuðum og ESB-gagnrýnum flokkum. Margir leiðtogar óttast að erfitt verði að sannfæra kjósendur um að leggja meira fé í sameiginlega sjóði Evrópusambandsins á sama tíma og efnahagslegar áskoranir aukast heima fyrir.
Af þeim sökum búast embættismenn við löngum og erfiðum samningaviðræðum áður en endanlegt samkomulag næst um næstu fjárlög sambandsins.