Heilbrigðisráðherra hyggst ráðast í heildarendurskoðun á lögum um tæknifrjóvgun og notkun kynfrumna og fósturvísa til stofnfrumurannsókna. Áformin hafa verið birt í samráðsgátt stjórnvalda og er umsagnarfrestur til 22. maí.
Breytingar á regluverki og aukin áhersla á réttindi
Samkvæmt fyrirhuguðu frumvarpi verða lagðar til víðtækar breytingar sem taka mið af gæðum og öryggi þjónustu við tæknifrjóvgun, jafnrétti og réttindum barna sem getin eru með gjafafrumum. Einnig er stefnt að einföldun regluverksins.
Eitt af lykilatriðum frumvarpsins er að setja skýr takmörk á notkun kynfrumna frá sama gjafa. Með því er ætlunin að draga úr hættu á of nánum skyldleika í íslensku samfélagi. Gert er ráð fyrir að kynfrumur frá sama einstaklingi verði aðeins notaðar þannig að úr verði börn í einni fjölskyldu, eða tveimur að hámarki.
Skilyrði um sambúð til endurskoðunar
Í frumvarpinu er einnig lagt til að endurskoða núverandi kröfu um að einstaklingar þurfi að vera í sambúð eða hjúskap til að geta staðið saman að tæknifrjóvgun. Sú breyting er rökstudd með vísan til jafnréttis og breyttrar samfélagsgerðar.
Nafnleynd gjafa til skoðunar
Þá stendur til að endurmeta heimildir um nafnlausar gjafir kynfrumna. Lögin banna ekki slíkar gjafir í dag, en ráðherra telur ástæðu til að skoða hvort takmarka eigi nafnleynd með hliðsjón af rétti barna til að þekkja líffræðilegan uppruna sinn. Slíkt geti einnig haft þýðingu í tengslum við greiningu og rekjanleika erfðasjúkdóma.
Gjafafósturvísar verða mögulega bannaðir
Meðal annarra þátta sem verða teknir til skoðunar er bann við gjöf fósturvísa samkvæmt gildandi lögum. Einnig er lagt til að samræma betur leyfisveitingar vegna tæknifrjóvgunarþjónustu, þar sem nú er það hlutverk heilbrigðisráðuneytisins að veita slíkt leyfi, á meðan embætti landlæknis annast almennt leyfisveitingar fyrir heilbrigðisþjónustu.
Endurskoðunin er sögð liður í því að laga löggjöfina að nútímaþróun og tryggja skýrari ramma utan um þjónustuna og réttindi þeirra sem að henni koma.
Smelltu hér til þess að skoða málið í samráðsgátt.