Arnþrúður Karlsdóttir og Guðmundur Franklín Jónsson ræddu í Heimsmálunum um þróun Bandaríkjadals, breytingar á olíumörkuðum og áhrif þess á íslenskt efnahagslíf. Kom fram að vísbendingar um að staða dalsins væri að styrkjast á ný og taldi að sú þróun gæti haft jákvæð áhrif á útflutningstekjur Íslands og samkeppnisstöðu helstu atvinnugreina landsins. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Lægra olíuverð styður við efnahagsþróunina
Í umræðunni ræddu þau áhrif þróunarinnar í Miðausturlöndum á alþjóðlega orkumarkaði. Guðmundur sagði að aukinn stöðugleiki á svæðinu og breytingar á olíuframboði gæti stuðlað að lægra olíuverði til frambúðar.
Mikilvægt væri fyrir heimsbúskapinn í heild þar sem orkuverð hefði bein áhrif á verðlag, flutningskostnað og rekstrarskilyrði fyrirtækja. Hann taldi jafnframt að aukin orkuvinnsla í Bandaríkjunum gæti styrkt stöðu landsins á alþjóðlegum mörkuðum og aukið vægi Bandaríkjadals í alþjóðaviðskiptum.
Petrodollarinn enn mikilvægur þáttur í heimsviðskiptum
Arnþrúður nefndi sérstaklega umræðuna um svonefndan Petrodollar og að staða hans hefði verið í hættu í vissum skilningi. Guðmundur sagði að breytingar hefðu orðið á síðustu árum, meðal annars með auknum viðskiptum Kína og Rússlands í öðrum gjaldmiðlum en Bandaríkjadal. Hann rifjaði upp að Petrodollarakerfið hefði byggst á samkomulagi Bandaríkjanna og Sádi-Arabíu þar sem olía var að mestu seld í dollurum. Þótt ýmis ríki hefðu leitað nýrra leiða taldi hann að staða dalsins væri enn sterk og að nýjar áherslur í bandarískri efnahagsstefnu gætu styrkt hana frekar.
Stór hluti útflutningstekna Íslands í dollurum
Guðmundur benti á að verulegur hluti gjaldeyristekna þjóðarbúsins tengdist Bandaríkjadal, bæði í sjávarútvegi, ferðaþjónustu og öðrum útflutningsgreinum.
Hann sagði að breytingar á gengi dalsins hefðu því oft meiri áhrif á íslenskt efnahagslíf en margir gerðu sér grein fyrir. Þegar dalurinn styrktist gæti það aukið verðmæti útflutningstekna sem skila sér til landsins og bætt afkomu fyrirtækja sem selja vörur og þjónustu á erlendum mörkuðum.
Jákvæðar horfur fyrir íslenskar útflutningsgreinar
Þá kom fram að þróunin gæti orðið hagstæð fyrir Ísland ef spár um sterkari Bandaríkjadal og stöðugri orkumarkaði gengju eftir. Íslenskar útflutningsgreinar gætu notið góðs af slíkri þróun og að áhrifin gætu orðið sýnileg bæði í tekjum fyrirtækja og gjaldeyrissköpun þjóðarbúsins. Þótt óvissa væri ávallt til staðar í alþjóðlegum efnahagsmálum yrði staða Bandaríkjadals áfram lykilþáttur fyrir Ísland vegna mikilla tengsla íslensks útflutnings við bandaríska mynt.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.