Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Diljá Mist Einarsdóttur, þingmann Sjálfstæðisflokksins og nefndarmann í utanríkismálanefnd Alþingis, í síðdegisútvarpinu á Útvarpi Sögu, um samskipti Íslands og Bandaríkjanna og tækifæri til að efla viðskiptatengsl ríkjanna. Diljá Mist fagnaði nýlegri heimsókn bandaríska utanríkisráðherrans til Íslands og þeim möguleika sem þar hefði verið nefndur á nýju tvíhliða samkomulagi. Hún hvatti íslensk stjórnvöld til að fylgja þeim viðræðum eftir og sagði mikilvægt að gæta hagsmuna Íslands óháð því hvaða stjórnmálaöfl færu með völd í Bandaríkjunum. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Nýr tvíhliða samningur við Bandaríkin komi til greina
Diljá Mist sagði ástæðu til að hrósa ríkisstjórninni fyrir vel heppnaða heimsókn bandaríska utanríkisráðherrans til Íslands. Þar hefðu komið fram vísbendingar um möguleika á nýju tvíhliða samkomulagi milli ríkjanna, þótt ekki hefði verið rætt um formlegan fríverslunarsamning.
Hún taldi mikilvægt að íslensk stjórnvöld könnuðu þennan möguleika til hlítar og nýttu tækifærið til að styrkja viðskiptasambandið. Sjálf hygðist hún hvetja stjórnvöld áfram í þeim efnum.
Diljá hafði áður gagnrýnt ríkisstjórnina fyrir að sinna ekki samskiptunum við Bandaríkin nægilega vel. Hún sagði þó sjálfsagt að viðurkenna það sem vel væri gert og fagnaði því að nú virtist meiri kraftur vera kominn í samskiptin.
Viðskiptasendinefnd á leið til Bandaríkjanna
Diljá fagnaði einnig fyrirhugaðri ferð íslenskrar viðskiptasendinefndar til Bandaríkjanna, sem utanríkisráðherra hefði greint frá. Hún taldi mikilvægt að fylgja slíkum heimsóknum eftir með raunhæfum aðgerðum til að efla viðskipti og skapa ný tækifæri fyrir íslensk fyrirtæki.
Hún sagði að þótt stjórnvöld hefðu að hennar mati brugðist seint við væri enn hægt að ná árangri. Tækifærin væru fyrir hendi og nauðsynlegt að sýna frumkvæði í samskiptum við önnur ríki.
Diljá nefndi jafnframt nýlega ferð utanríkisráðherra til Asíu og sagði mikilvægt að íslensk utanríkisstefna horfði til viðskiptatækifæra víða um heim. Ísland ætti að rækta sambandið við Bandaríkin en jafnframt halda áfram að byggja upp tengsl við aðra markaði.
Bandarísku þingkosningarnar geti haft áhrif á Evrópu
Arnþrúður vakti athygli á bandarísku þingkosningunum og spurði hvaða áhrif niðurstöður þeirra gætu haft á samskipti Bandaríkjanna og Evrópu. Hún nefndi sérstaklega umræðu um mögulega fækkun bandarískra hermanna og samdrátt í hernaðarumsvifum Bandaríkjanna í Evrópu.
Diljá sagði að breytingar á valdahlutföllum í Bandaríkjaþingi gætu haft áhrif á möguleika Donalds Trump forseta til að koma stefnumálum sínum í framkvæmd. Það gæti síðan haft áhrif á samskipti Bandaríkjanna við Evrópuríki.
Hún taldi þó ekki rétt að draga fyrirfram ákveðnar ályktanir um niðurstöður kosninganna. Skoðanakannanir hefðu gefið til kynna að demókratar gætu náð góðum árangri, en reynslan sýndi að fylgi repúblikana hefði stundum verið vanmetið.
Að hennar mati þyrftu íslensk stjórnvöld því að vera undirbúin að vinna með þeirri niðurstöðu sem kæmi úr kosningunum.
Hagsmunir Íslands eigi að ráða samskiptunum
Diljá lagði áherslu á að samskipti Íslands við Bandaríkin ættu fyrst og fremst að byggjast á íslenskum hagsmunum en ekki persónulegri afstöðu íslenskra stjórnmálamanna til bandarískra leiðtoga.
Hún sagði að sama regla ætti að gilda í samskiptum við öll önnur ríki. Stjórnvöld yrðu að geta unnið með þeim sem færu með völd á hverjum tíma, hvort sem þeim líkaði við stjórnmálaskoðanir viðkomandi eða ekki.
Arnþrúður benti á að pólitísk sundrung væri ekki aðeins vandamál í Bandaríkjunum heldur einnig í ýmsum Evrópuríkjum, þar á meðal Frakklandi og Þýskalandi.
Diljá tók undir að vestræn samfélög stæðu frammi fyrir verulegum áskorunum og að mikill ágreiningur væri einnig milli einstakra aðildarríkja Evrópusambandsins. Hún taldi mikilvægt að Íslendingar gerðu sér grein fyrir þessari þróun og fylgdust vel með breytingum í alþjóðastjórnmálum.
Hún ítrekaði að íslensk stjórnvöld ættu að nýta þau tækifæri sem gæfust til að efla samskipti við Bandaríkin og önnur ríki, óháð pólitískum breytingum erlendis. Markmiðið yrði ávallt að tryggja sem best hagsmuni Íslands.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.