Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Sigmund Davíð Gunnlaugsson, formann Miðflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra í síðdegisútvarpinu í dag, um frumvarp um breytingar á útlendingalögum frá 2016 og innleiðingu á hælisleitendapakka Evrópusambandsins. Sigmundur telur að upptaka á hælisleitendapakka ESB sé liður í markvissri aðlögun Íslands að regluverki sambandsins, þrátt fyrir að ekki hafi verið tekin formleg ákvörðun um aðild. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Tímasetningin vekur spurningar
Sigmundur sagði að ekki verði horft fram hjá því að frumvarpið komi fram á sama tíma og önnur skref hafa verið stigin í samskiptum Íslands við Evrópusambandið. Hann taldi að þegar slíkar breytingar væru framkvæmdar saman, gefi þær til kynna ákveðna stefnu í átt að nánari tengslum við Evrópusambandið. Að hans mati sé erfitt að skýra tímasetninguna og umfangið, með öðrum hætti en að um sé að ræða undirbúning fyrir frekari aðlögun.
Aðlögun hafin áður en ákvörðun liggur fyrir
Í viðtalinu kom fram að Sigmundur telji að aðlögunarferlið sé þegar hafið, þar sem Ísland taki upp reglur sem samræmast stefnu Evrópusambandsins, án þess að fyrir liggi pólitísk ákvörðun um að ganga í sambandið. Sigmundur vísaði til þess að í hefðbundnu aðildarferli fari aðlögun fram samhliða viðræðum en hér sé hún hafin fyrirfram. Það þýði að verið sé að innleiða hluta af regluverkinu áður en afstaða hefur verið tekin til heildarinnar.
Vísar til fyrri reynslu af aðildarumsókn
Sigmundur rifjaði upp, að í fyrri umsókn Íslands að Evrópusambandinu hafi verið gerð krafa um að landið aðlagaði löggjöf sína að reglum sambandsins áður en aðild kæmi til greina. Það hafi meðal annars átt við um lykilmálaflokka, eins og sjávarútvegs- og landbúnaðarmál, þar sem Ísland þurfti að sýna fram á að það gæti uppfyllt kröfur ESB. Hann taldi að núverandi þróun beri með sér svipaða nálgun, þar sem aðlögun væri þegar hafin, í áföngum.
Skref sem geta bundið hendur síðar
Í umræðunni var bent á, að með því að taka upp einstaka þætti úr regluverki Evrópusambandsins, eins og hælisleitendapakkann, geti Ísland skapað sér skuldbindingar sem erfitt verði að vinda ofan af síðar. Slík skref geti haft áhrif á samningsstöðu landsins ef til viðræðna kemur. Sigmundur taldi að þegar búið væri að innleiða ákveðna hluta regluverksins, væri jafnframt búið að samþykkja forsendur þess í reynd.
Telur að verið sé að fara framhjá opinni umræðu
Sagði Sigmundur að með þessari nálgun væri hætta á að stór stefnumarkandi ákvörðun, eins og aðlögun að Evrópusambandinu, eigi sér stað í skrefum, án þess að hún sé tekin til heildstæðrar umræðu. Hann lagði áherslu á að ef um slíka stefnu sé að ræða þurfi hún að vera skýr, opin og tekin með beinni aðkomu Alþingis og almennings.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.