Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Guðlaug Þór Þórðarson, þingmann Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi utanríkisráðherra í síðdegisútvarpinu um aukna hernaðaruppbyggingu Evrópusambandsins og hvað hún þýddi fyrir Ísland ef landið gengi í sambandið. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Ísland væri „komið upp í bátinn“
Arnþrúður vísaði til hvítbókar ESB um varnar- og öryggismál og þeirrar miklu uppbyggingar sem þar væri boðuð. Benti Arnþrúður á að Hvítbókin væri undirbúningur fyrir möguleg stór hernaðarátök og spurði hvaða stöðu Ísland hefði gagnvart slíkri þróun eftir inngöngu í sambandið.
Guðlaugur sagði ekki skipta máli hvort um væri að ræða varnarmál eða aðra málaflokka. Þegar Ísland væri orðið aðildarríki væri það „komið upp í bátinn“ og þyrfti að fylgja þeirri stefnu sem ákveðin væri innan sambandsins.
Hugmyndir um sameiginlegan Evrópuher hefðu lengi verið til staðar þótt ekki hefði tekist að koma slíkum her á fót. Guðlaugur sagði jafnframt miklar hugmyndir uppi um aukin framlög til hernaðaruppbyggingar.
Gæti Ísland neitað þátttöku?
Arnþrúður spurði sérstaklega hvort Ísland gæti skorast undan ef þróunin gengi lengra og sagt nei við þátttöku, meðal annars með vísan til þess að Ísland væri friðarþjóð.
Guðlaugur taldi aðild ekki veita Íslandi slíkt almennt val um sameiginleg útgjöld sambandsins. Fjármunir sem ESB ákvæði að verja til málaflokksins kæmu úr sameiginlegum fjárhag og Ísland tæki þátt í fjármögnun hans eins og önnur aðildarríki.
Þyrfti að greiða sinn hlut
Fjárhagslega hliðin skipti því einnig máli. Guðlaugur sagði Ísland þurfa að greiða með þeim verkefnum sem Evrópusambandið fjármagnaði, hvort sem um væri að ræða varnarmál eða aðra málaflokka.
„Við bara borgum okkar hlut,“ sagði Guðlaugur og bætti við að ef meira fé yrði sett í þennan málaflokk kæmi það einnig niður á framlagi Íslands sem aðildarríkis.
Hann sagði þetta hluta af stærri áhættu sem fylgdi því að hefja aðildarferlið. Staða Íslands gagnvart ESB breyttist þegar landið væri komið inn í ferlið og enn frekar við fulla aðild. Þá væri ekki lengur hægt að líta á ákvarðanir um hernaðaruppbyggingu og sameiginleg útgjöld sem mál sem kæmu Íslandi ekki við.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.