Íslenska skólakerfið sker sig verulega úr í nýjum niðurstöðum PISA 2025. Þegar árangur 15 ára nemenda í lesskilningi, stærðfræði og náttúruvísindum er borinn saman við stöðuna árið 2015 hefur ekkert þeirra rúmlega 70 ríkja og landsvæða sem eru í samanburðinum farið jafn mikið aftur og Ísland.
Nýjustu tölurnar sýna jafnframt að lækkunin sem varð áberandi í PISA 2022 heldur áfram. Á aðeins 3 árum hefur árangur íslenskra nemenda lækkað um 14 stig í lesskilningi og 9 stig í stærðfræði. Í náttúruvísindum nemur lækkunin 6 stigum en sú breyting er ekki tölfræðilega marktæk.
Lesskilningurinn gefur mest eftir
Þegar horft er á síðasta áratug blasir sérstaklega við staðan í lesskilningi. Árið 2025 fá íslenskir nemendur 422 stig og standa 39 stigum undir meðaltali OECD.
Frá 2015 hefur árangurinn í lesskilningi lækkað um 64 stig á Íslandi. Til samanburðar nemur lækkunin innan OECD 27 stigum.
Svipaða sögu er að segja af náttúruvísindum. Þar hefur Ísland tapað 37 stigum frá 2015 á meðan samsvarandi breyting meðal 35 samanburðarhæfra OECD-ríkja er 7 stig til lækkunar.
Í stærðfræði nemur lækkunin á Íslandi 46 stigum en 24 stigum að meðaltali innan OECD. Aðeins 3 lönd í samanburðinum hafa farið meira aftur í þeirri grein.
Ísland komið langt niður fyrir OECD
Niðurstöðurnar sýna einnig hversu mikið bil hefur myndast milli Íslands og OECD-meðaltalsins.
Íslenskir nemendur fá 441 stig í náttúruvísindum en OECD-meðaltalið er 482. Í lesskilningi er staðan 422 stig á Íslandi gegn 461 innan OECD og í stærðfræði 450 stig gegn 463.
Munurinn er því mestur í náttúruvísindum, 41 stig, og þar á eftir í lesskilningi þar sem 39 stig skilja Ísland frá OECD-meðaltalinu.
Ekkert Norðurlandanna stendur verr
Samanburður við Evrópuríki OECD undirstrikar stöðuna enn frekar. Af 26 ríkjum er Ísland í 25. sæti bæði í náttúruvísindum og stærðfræði og í síðasta sæti í lesskilningi.
Grikkland er eina Evrópuríki OECD sem er neðar en Ísland í náttúruvísindum og stærðfræði.
Ísland er jafnframt neðst Norðurlandanna í öllum greinunum 3. Í lesskilningi eru íslenskir nemendur með 422 stig en Norðmenn, sem standa næst Íslandi af Norðurlöndunum, eru með 453 stig.
Nýju PISA-tölurnar benda því ekki til þess að fyrra fall íslenskra nemenda hafi gengið til baka. Þvert á móti heldur Ísland áfram niður á við í 2 af 3 kjarnagreinum frá mælingunni 2022 og hefur frá 2015 farið meira aftur samanlagt en nokkurt annað ríki eða landsvæði í samanburðinum.
Niðurstöðurnar má skoða með því að smella hér.