Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Guðmund Ólafsson, hagfræðing í síðdegisútvarpinu um evruna og hvort aðild að Evrópusambandinu væri nauðsynleg forsenda þess að Íslendingar tækju upp annan gjaldmiðil. Guðmundur sagði ekkert tæknilega koma í veg fyrir að Ísland tæki einhliða upp evru eða annan erlendan gjaldmiðil. Fjölmörg ríki notuðu gjaldmiðla annarra ríkja og íslensk fyrirtæki gerðu þegar upp í erlendum gjaldmiðlum. Gjaldmiðlamálið og ESB-aðild væru því 2 aðskildar spurningar.
Hægt að skipta um gjaldmiðil án ESB
Guðmundur sagði ekki þurfa að ganga í Evrópusambandið til að taka ákvörðun um að nota annan gjaldmiðil. Ríki gætu einhliða ákveðið að nota gjaldmiðil sem þau gæfu ekki sjálf út og dæmi væru um slíkt víða um heim.
Bandaríkjadalur væri meðal annars notaður utan Bandaríkjanna án þess að viðkomandi ríki hefðu nokkurt ákvörðunarvald yfir bandarískri peningastefnu. Sama grundvallaratriði ætti við ef Ísland ákvæði að nota evru án þess að vera hluti af evrusvæðinu.
Slíku fyrirkomulagi fylgdu þó takmarkanir. Ísland gæti ekki gefið evrur út og hefði ekkert ákvörðunarvald yfir peningastefnu Seðlabanka Evrópu. Það breytti ekki því að gjaldmiðlaskipti væru tæknilega möguleg án ESB-aðildar.
Danir halda eigin krónu
Danmörk kom einnig til umræðu sem önnur leið í gjaldmiðlamálum. Danir hefðu ekki tekið upp evru heldur haldið dönsku krónunni og tengt gengi hennar náið við evruna.
Þannig væri hægt að velja mismunandi leiðir í peningamálum án þess að gjaldmiðilsmálið eitt og sér réði því hvort ríki væri innan evrusvæðisins.
Guðmundur taldi því mikilvægt að gera greinarmun á umræðunni um hvaða gjaldmiðil Íslendingar vildu nota og þeirri pólitísku ákvörðun hvort Ísland ætti að verða aðili að Evrópusambandinu.
Erlendir gjaldmiðlar þegar hluti af íslensku atvinnulífi
Arnþrúður og Guðmundur ræddu einnig að erlendir gjaldmiðlar væru þegar mikilvægir í íslensku atvinnulífi. Stór fyrirtæki með umfangsmikla starfsemi og tekjur erlendis gerðu upp í öðrum gjaldmiðlum en íslensku krónunni.
Guðmundur nefndi þetta sem dæmi um að notkun gjaldmiðils þyrfti ekki að fylgja landamærum með jafn afgerandi hætti og oft væri látið í veðri vaka.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.