Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Jón Gunnarsson, þingmann Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi ráðherra í síðdegisútvarpinu um fyrirhugaða þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi viðræður við Evrópusambandið og hvaða áhrif aðild gæti haft á fullveldi Íslands. Jón sagði umræðuna byggjast á misskilningi um eðli aðildarferlisins og taldi rangt að halda því fram að Ísland gæti samið um grundvallarreglur sambandsins. Að hans mati fælist aðildarferlið fyrst og fremst í því að umsóknarríki lagaði sig að regluverki Evrópusambandsins. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Aðildarviðræður fela ekki í sér samning um reglurnar
Jón sagði að stuðningsmenn aðildar gæfu almenningi ranga mynd af því hvernig aðildarviðræður færu fram. Hann taldi að Ísland gæti samið um framkvæmd og aðlögun einstakra reglna, en ekki fengið varanlegar undanþágur frá grundvallarreglum Evrópusambandsins.
Aðspurður um þetta sagði hann því villandi að halda því fram að Ísland gæti gengið til viðræðna með rauðar línur sem sambandið myndi einfaldlega samþykkja.
Telur sjávarútveginn stærsta ágreiningsefnið
Þegar umræðan beindist að sjávarútvegi sagði Jón þar liggja stærstu hagsmuni Íslands. Hann taldi óraunhæft að Evrópusambandið myndi samþykkja að Ísland héldi óskertu forræði yfir deilistofnum á borð við makríl, síld og loðnu.
Arnþrúður spurði einnig um eignarhald á sjávarútvegi. Jón sagði hið sama eiga við þar og taldi ólíklegt að Ísland fengi varanlega undanþágu sem tryggði að útgerðarfyrirtæki yrðu áfram að meirihluta í eigu Íslendinga. ‘Islendingar þyrtu að gangast undir sameiginlega sjávarútvegsstenu ESB. Hann benti á að reynslan frá Írlandi sýndi að einstök aðildarríki réðu ekki ein yfir slíkum hagsmunamálum þegar sameiginlegar ákvarðanir væru teknar.
Vísar til reynslunnar af umsókninni 2009
Jón sagði fyrri aðildarumsókn Íslands sýna vel hvar stærstu ágreiningsmálin lægju. Hann rifjaði upp að viðræðurnar hefðu stöðvast þegar komið var að sjávarútvegi og taldi það staðfesta hversu erfitt væri að ná fram þeim skilyrðum sem nú væru rædd.
Hann sagði jafnframt að heiðarlegra væri að segja skýrt hvaða hagsmuni Ísland teldi ófrávíkjanlega en að gefa almenningi í skyn að hægt væri að semja um grundvallarreglur sambandsins.
Vill beina kröftum að innlendum verkefnum
Sagði Jón að Ísland stæði frammi fyrir mikilvægari verkefnum en að hefja aðildarviðræður á ný. Hann nefndi sérstaklega orkumál, aukna verðmætasköpun og eflingu atvinnulífs og sagði slíkt skipta meira máli fyrir framtíð landsins.
Að hans mati myndi nýtt aðildarferli taka mikinn tíma og kosta verulega fjármuni á sama tíma og stjórnvöld ættu að einbeita sér að því að styrkja íslenskt atvinnulíf og efnahag.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.