Kristján Örn Elíasson ræddi við Björgvin Víglundsson, byggingaverkfræðing og fyrrverandi landsliðsmann í skák, í þættinum Við skákborðið um stöðu íslenskrar skákar og árangur sterkustu skákmanna landsins. Kristján Örn benti á að Ísland hefði fallið úr 31. sæti í 48. sæti á heimslista FIDE frá 1. febrúar 2015 til 1. ágúst 2026. Hann sagði að meðalstig 10 stigahæstu virku skákmanna landsins hefðu lækkað um rúmlega 85 stig á sama tíma. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Meðalstigin lækkuðu um rúmlega 85 stig
Meðalstig 10 stigahæstu virku íslensku skákmannanna voru 2.530,8 í febrúar 2015 en voru komin niður í 2.445,4 í ágúst 2026. Lækkunin nemur 85,4 stigum á 11 og hálfu ári.
Sama þróun kemur fram þegar stærri hópur er skoðaður. Meðalstig 20 stigahæstu skákmannanna lækkuðu um 67 stig á tímabilinu og meðalstig 30 stigahæstu um 62 stig.
Björgvin taldi tölurnar staðfesta þá tilfinningu sína að íslensk skák hefði verið á undanhaldi um árabil. Framboð sterkra kappskákmóta hefði minnkað og bestu skákmenn landsins tefldu ekki nægilega oft hver við annan eða við sterkari andstæðinga.
Lækkunin mest á Norðurlöndum
Samanburður við hin Norðurlöndin sýndi að lækkunin hér á landi væri langmest. Meðalstig 10 efstu skákmanna Noregs hækkuðu um 22 stig á sama tímabili en lækkunin nam 38 stigum í Svíþjóð, 21 stigi í Danmörku og 19 stigum í Finnlandi.
Noregur var með 2.580 meðalstig hjá 10 efstu virku skákmönnunum en Danmörk með 2.536 og Svíþjóð 2.500. Ísland var með 2.445 stig og aðeins Finnland og Færeyjar neðar af þeim Norðurlöndum sem borin voru saman.
Kristján Örn dró fram að Ísland hefði á árum áður átt fjölmarga skákmenn meðal þeirra 100 sterkustu í heiminum og stundum í topp 20-30 sætunum. Nú væri Vignir Vatnar Stefánsson stigahæsti virki skákmaður landsins en hann væri í 579. sæti heimslistans og í 411. sæti yfir virka skákmenn.
Breytingar nauðsynlegar innan skákhreyfingarinnar
Kristján Örn og Björgvin gagnrýndu að sama forystufólkið og sama stefnan hefðu ráðið ferðinni innan íslenskrar skákhreyfingar um allt of langt skeið þrátt fyrir versnandi árangur. Þeir kölluðu eftir naflaskoðun og töldu tímabært að nýir aðilar fengju tækifæri til að koma að stjórnun og stefnumótun hreyfingarinnar.
Þeir lögðu jafnframt áherslu á að opinbert fjármagn til skákar ætti að skila mælanlegri uppbyggingu og betri árangri. Ísland lifði enn að miklu leyti á afrekum eldri kynslóða á borð við Friðrik Ólafsson, Guðmund Sigurjónsson, Helga Ólafsson, Jóhann Hjartarson, Margeir Pétursson og Jón L. Árnason en ný kynslóð hefði ekki náð sambærilegri stöðu á alþjóðavettvangi.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.