Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Jón Gunnarsson, þingmann Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi ráðherra í síðdegisútvarpinu um lögmæti íslenskra hvalveiða, stöðu hvalastofna og þær forsendur sem ákvörðun um veiðar byggist á. Jón hafnaði því að íslenskar hvalveiðar væru ólöglegar eða ógnuðu hvalastofnum og sagði stjórnun veiðanna byggjast á alþjóðlegum samningum, vísindalegri ráðgjöf og mjög varfærinni nýtingu. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Ísland ekki bundið af hvalveiðibanni
Aðspurður um fullyrðingar hvalveiðiandstæðinga um að íslenskar hvalveiðar séu ólöglegar sagði Jón að þær ættu sér enga stoð. Hann rifjaði upp að bann Alþjóðahvalveiðiráðsins við atvinnuhvalveiðum hefði upphaflega átt að vera tímabundið á meðan staða hvalastofna yrði metin.
Jón útskýrði að Ísland hefði síðar gengið úr Alþjóðahvalveiðiráðinu en síðan gengið aftur inn með fyrirvara gagnvart banninu. Sá fyrirvari hefði verið samþykktur og því væri Ísland ekki bundið af banninu með sama hætti og mörg önnur ríki. Hann sagði einnig að Noregur og fleiri ríki byggju við sambærilegt fyrirkomulag og veiðarnar færu fram samkvæmt íslenskum lögum og gildandi alþjóðlegum skuldbindingum.
Byggja veiðarnar á mati vísindamanna
Sagði Jón að allar ákvarðanir byggðust á vísindalegri ráðgjöf. Hann sagði langreyðarstofninn við Ísland vera mjög öflugan og nálægt þeirri stærð sem talið væri að hann hefði verið áður en atvinnuveiðar hófust á sínum tíma.
Stofninn væri talinn nema tugum þúsunda dýra en veiðiheimildir næðu aðeins til rúmlega 100 langreyða á ári. Hann sagði slíkt sýna hversu varfærin stjórnunin væri. Aðspurður um hrefnuveiðar benti hann á að Norðmenn veiddu margfalt fleiri hrefnur en Íslendingar á grundvelli sambærilegrar vísindalegrar ráðgjafar. Hann nefndi jafnframt að Grænlendingar veiddu bæði fleiri dýr og fleiri hvalategundir samkvæmt öðrum alþjóðlegum heimildum sem tækju mið af réttindum frumbyggja.
Hvalaskoðun og hvalveiðar geta farið saman
Arnþrúður vék því næst að fullyrðingum um að hvalveiðar skaði hvalaskoðun og íslenska ferðaþjónustu. Jón svaraði því til að hann teldi engar haldbærar sannanir styðja þær fullyrðingar.
Hann benti á að hnúfubaknum hefði fjölgað verulega við Ísland á síðustu áratugum eftir að veiðum á tegundinni var hætt og sagði hann nú vera algengasta tegundina í hvalaskoðunarferðum. Jón sagði jafnframt að bæði hvalaskoðun og hvalveiðar hefðu vaxið samhliða um árabil og taldi ekkert benda til þess að önnur atvinnugreinin útilokaði hina.
Sem dæmi nefndi hann að hvalkjöt hefði um árabil verið vinsælt meðal ferðamanna á veitingastöðum samhliða ört vaxandi hvalaskoðun. Að hans mati sýndi það að þessar tvær atvinnugreinar gætu vel þrifist hlið við hlið.
Segir gagnrýni á afurðir og veiðiaðferðir ekki standast
Undir lok umræðunnar var Jón spurður um gagnrýni á veiðiaðferðir og neyslu hvalkjöts. Hann sagði að stöðugt væri unnið að því að þróa veiðibúnað og bæta aðferðir þannig að dýrin aflífuðust eins hratt og unnt væri. Hann benti á að líkt og við aðrar villibráðaveiðar gætu komið upp tilvik þar sem ekki tækist að aflífa dýr samstundis, en slík tilfelli væru undantekningar og brugðist væri tafarlaust við samkvæmt reglum.
Aðspurður um fullyrðingar um mengunarefni í hvalkjöti sagði Jón að þær gæfu ranga mynd. Hann sagði allt kjöt sem færi á markað sæta ströngu eftirliti og ítarlegum rannsóknum áður en það væri selt til neyslu, bæði hér á landi og á útflutningsmörkuðum. Ef efni sem ekki uppfylltu kröfur kæmu fram í einstökum hlutum dýranna væru þeir einfaldlega ekki nýttir til manneldis.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.