Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Jón Bjarnason, fyrrverandi ráðherra og fyrrum rektor Landbúnaðarháskólans á Hólum í Hjaltadal í síðdegisútvarpinu um sögulegt og menningarlegt mikilvægi Hóla. Jón sagði að með fyrirhuguðum breytingum á stöðu skólans væri ekki aðeins verið að breyta menntastofnun heldur raska stað sem hefði verið eitt helsta menningar- og -valdasetur þjóðarinnar frá árinu 1106. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Hólar hafa mótað íslenska tungu og menningu
Í viðtalinu lagði Jón mikla áherslu á hlutverk Hóla í varðveislu íslenskrar tungu og menningar. Hann rifjaði upp að Hólar hefðu verið biskupssetur í rúm 7 hundruð ár og gegnt lykilhlutverki í mennta- og kirkjusögu þjóðarinnar. Hann nefndi sérstaklega Guðbrand Þorláksson biskup og útgáfu Guðbrandsbiblíu á 16. öld. Að hans mati hefði prentun íslenskra bóka á Hólum haft afgerandi áhrif á þróun og varðveislu íslenskunnar.
Jón sagði að Hólar væru því ekki aðeins skólasetur heldur tákn um sjálfstæða menningu þjóðarinnar og þær rætur sem íslenskt samfélag byggði á.
Hóladómkirkja og minjar staðarins einstakar
Jón fjallaði einnig um Hóladómkirkju sem reist var árið 1763 og sagði hana einn merkasta kirkjugrip landsins. Þá nefndi hann minnismerki um Jón Arason og syni hans sem standa á Hólum og tengja staðinn beint við einn dramatískasta kafla íslenskrar kirkju- og stjórnmálasögu. Hann sagði að sagan væri sýnileg á hverju skrefi á Hólum. Þar væru bæði fornminjar, sögulegar byggingar og menningarverðmæti sem hefðu mótað þjóðina í gegnum aldirnar.
Varar við að þjóðin missi tengsl við eigin rætur
Jón sagði að þróunin sem nú væri uppi sýndi að stjórnvöld og samfélagið væru að fjarlægjast eigin sögu og menningararf. Hann sagði, ef staðir eins og Hólar fengju að grotna niður væri hætta á að þjóðin missti tengsl við þær rætur sem hefðu mótað hana. Hann sagði að Hólar væru „vagga íslenskrar menningar“ og þar væri að finna einn sterkasta táknræna grunn íslenskrar þjóðarvitundar.
Að hans mati ættu stjórnvöld að leggja metnað í að efla staðinn og varðveita hann sem lifandi menningarsetur í stað þess að veikja stöðu hans með sameiningu og óskýrri stjórnsýslu.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.