Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Jón Pétur Zimsen, þingmann Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi skólastjóra í síðdegisútvarpinu um hvaða verkefni grunnskólinn eigi fyrst og fremst að sinna. Jón Pétur sagði skólann stundum hafa misst sjónar á hlutverki sínu og of mörgum verkefnum hefði verið þrýst inn í skólastarfið á kostnað lestrar, tungumáls og annarrar grunnfærni. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Kynfræðslan gjörbreyttist
Arnþrúður spurði hverjir stýrðu aðalnámskránni, veldu námsefnið og ákvæðu hvað ætti að kenna í íslenskum skólum. Hún benti á að tölvur, snjallsímar og spjaldtölvur væru aðeins einn hluti þeirra breytinga sem hefðu orðið.
Hún nefndi sérstaklega kynfræðslu og sagði hana hafa gjörbreyst á allra síðustu árum. Arnþrúður vísaði til bókar sem hefði verið þýdd eftir höfund frá Kanada. Farið hafi verið af stað með kennsluna án nægilegrar ígrundunar. Foreldrar hefðu takmarkað fengið að sjá námsefnið og ekki fengið að vera viðstatt í kennslustundum þegar, utan að komandi aðilar, væru leiðbeinendur í slíkum tímum.
Arnþrúður lagði áherslu á að börn ættu að fá að njóta bernskunnar og vera í vernduðu umhverfi, að minnsta kosti fyrstu ár ævinnar. Hún spurði hvort kynfræðsluefni á mjög ungum aldri gæti ruglað óþroskuð börn í skilningi þeirra á veröldinni.
Grunnurinn er lestur og færni í samfélaginu
Jón Pétur svaraði því til að skólinn hefði á stundum misst sjónar á því til hvers hann væri. Grunnskólinn ætti fyrst og fremst að kenna börnum að lesa og búa þau undir að fóta sig í samfélaginu.
Hann sagði nauðsynlegt að beina athyglinni aftur að þessum grunnþáttum og hætta að taka tíma frá þeim. Ráðherrar í Noregi, Svíþjóð og Danmörku væru nú að ræða um að draga úr því sem hann kallaði froðu og umbúðir í skólastarfi. Sumt efni mætti vel kenna síðar en ætti ekki erindi inn á yngstu skólastigin.
Hvert nýtt verkefni sem þrýst væri inn í skólana tæki tíma frá kennurum og því sem þeir ættu að vera að kenna.
Öflugri íslenskukennsla sett í forgang
Jón Pétur sagði börn af erlendum uppruna koma sérstaklega illa út í PISA. Barn sem kæmi inn í skólastofu án þess að skilja íslensku, stæði frammi fyrir miklum erfiðleikum og staðan legði jafnframt aukið álag á kennara og samnemendur.
Kennari með 18 til 25 nemendur í bekk sem fengi 1, 2 eða 3 börn inn sem töluðu ekki íslensku þyrfti að sinna mörgum ólíkum verkefnum samtímis og ætti erfiðara með að halda fullri athygli á kennslunni.
Jón Pétur vill að börn með annað móðurmál fái mun öflugri íslenskukennslu svo þau nái betri tökum á tungumálinu. Hann vill jafnframt að þau kynnist sögu og menningu landsins og geti þannig tekið virkari þátt í samfélaginu.
Arnþrúður benti á að hlutfall barna af erlendum uppruna væri nærri 30% í sumum skólum og spurði hvers vegna sérúrræði eða ákveðin aðgreining virtust svo viðkvæmt umræðuefni.
Jón Pétur sagði of neikvæða merkingu hafa verið lagða í hugtakið aðgreining. Mikilvægara væri að ræða hvaða úrræði hjálpuðu börnunum í raun.
Tíminn í skólanum er takmörkuð auðlind
Kjarni málsins væri að mati Jóns Péturs að tími kennara og nemenda væri takmarkaður. Þegar sífellt fleiri verkefni væru sett inn í skólastarfið yrði minni tími eftir fyrir lestur, ritun, tungumál og þá grunnþekkingu sem annað nám byggir á.
Hann vill því að skólakerfið forgangsraði verkefnum sínum upp á nýtt og setji grunnfærni barna aftur í öndvegi.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.