Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Kristinn Sigurjónsson rafmagns- og efnaverkfræðing í síðdegisútvarpinu um upprunavottorð raforku og viðskipti með svokallaða græna raforku. Kristinn sagði að fyrirkomulagið skapaði villandi mynd af raunverulegri raforkunotkun og það væri fyrst og fremst skrifræðiskerfi sem skilaði tekjum án þess að breyta þeirri raforku sem notendur fengju í raun. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Upprunavottorð breyta ekki raforkunni
Arnþrúður spurði Kristinn út í það sem stundum birtist á rafmagnsreikningum um að neytendur greiði fyrir raforku í formi kjarnorku. Aðspurður um það segir Kristinn að allt rafmagn á Íslandi sé framleitt með endurnýjanlegum orkugjöfum og því breytist sjálf raforkan ekki eftir því hvaða upprunavottorð fylgi henni.
Hann útskýrir að í evrópska kerfinu geti fyrirtæki keypt vottorð sem staðfesti að raforkan sé af endurnýjanlegum uppruna þótt rafmagnið sem þau noti komi í raun úr sameiginlegu raforkukerfi þar sem mismunandi orkugjafar séu notaðir. Að hans mati sé því verið að færa bókhaldsleg réttindi milli aðila fremur en raforkuna sjálfa.
Telur kerfið skapa ranga mynd
Í framhaldinu beindi Arnþrúður umræðunni að tilgangi þessa fyrirkomulags. Kristinn svarar því til að fyrirtæki geti með kaupum á slíkum vottorðum sýnt fram á að þau noti græna raforku, jafnvel þótt rafmagnið sem berist til þeirra sé óaðskiljanlegur hluti sameiginlegs raforkukerfis.
Hann telur því að kerfið gefi villandi mynd af raunverulegum orkugjöfum og segir að í reynd sé um bókhaldslega tilfærslu að ræða þar sem uppruninn sé fluttur á pappírum en ekki í raforkukerfinu sjálfu.
Gagnrýnir aukið skrifræði og kostnað
Kristinn segir fyrirkomulagið einnig leiða til aukins skrifræðis og nýrra tekjustrauma fyrir fyrirtæki sem annast útgáfu og umsýslu upprunavottorða. Hann bendir á að íslensk raforka sé þegar endurnýjanleg og telur því litla efnislega þörf á því að íslenskir neytendur greiði sérstaklega fyrir að fá staðfestingu á því.
Að hans mati hefði slíkt kerfi fremur átt að leiða til lægra raforkuverðs hér á landi en ekki hærra, enda sé ekki þörf á að framleiða raforku með jarðefnaeldsneyti á Íslandi.
Vill frekari skoðun á áhrifum kerfisins
Undir lok umræðunnar spurði Arnþrúður hvort ástæða væri til að skoða þetta fyrirkomulag nánar. Kristinn svarar því til að mikilvægt sé að greina hvaða fjárhagsleg áhrif upprunavottorð og tengd gjöld hafi haft á íslenskan raforkumarkað.
Hann telur að almenningur hafi takmarkaða yfirsýn yfir hvernig þessi kerfi virki í framkvæmd og að ástæða sé til að fara betur yfir hvort þau skili raunverulegum umhverfisávinningi eða séu fyrst og fremst bókhaldslegt fyrirkomulag sem bæti við kostnaði án þess að breyta þeirri raforku sem heimili og fyrirtæki fá afhenta.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.