Kristinn: Telur best að Landsvirkjun sé í þjóðareign

Pétur Gunnlaugsson ræddi við Kristin Sigurjónsson, rafmagns- og efnaverkfræðing, í síðdegisútvarpinu á Útvarpi Sögu í dag,um eignarhald Landsvirkjunar, raforkuverð og stefnu stjórnvalda í orkumálum. Kristinn lagði áherslu á að Landsvirkjun yrði áfram í þjóðareign og gagnrýndi þrýsting Evrópusambandsins um aukna markaðsvæðingu raforkunnar. Hann sagði rafmagn nauðsynjavöru sem ekki ætti að lúta sömu lögmálum og hefðbundnar markaðsvörur. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.

Rafmagn er nauðsynjavara en ekki hefðbundin markaðsvara

Kristinn sagði raforku hafa sérstaka stöðu þar sem ekki væri hægt að geyma hana með sama hætti og margar aðrar nauðsynjavörur. Raforkuframleiðsla þyrfti því að taka mið af stöðugri eftirspurn og tryggja örugga afhendingu til heimila og fyrirtækja.

Hann gagnrýndi þá stefnu að láta markaðsöfl og hagnaðarsjónarmið ráða för í raforkukerfinu. Hann vísaði sérstaklega til Bandaríkjanna þar sem stór hluti raforkuframleiðslunnar væri á markaði og sagði hættu á að hagnaðarkröfur fengju meira vægi en afhendingaröryggi.

Kristinn lagði áherslu á að stærsti hluti raforkuframleiðslunnar á Íslandi yrði áfram í eigu þjóðarinnar.

Þjóðareign Landsvirkjunar tryggir almannahagsmuni

Pétur spurði hvort aukin eftirspurn gagnavera eftir raforku gæti leitt til verðhækkana sem bitnuðu á heimilum og öðrum fyrirtækjum.

Kristinn svaraði því að eignarhald Landsvirkjunar skipti þar höfuðmáli. Fyrirtækið ætti að þjóna almannahagsmunum og tryggja örugga raforkuafhendingu fremur en að hámarka hagnað einstakra eigenda.

Pétur tók undir að þjóðin þyrfti að eiga Landsvirkjun og Kristinn sagði það grundvallaratriði í íslenskri orkustefnu.

Hann benti á að raforkuframleiðsla væri ekki venjuleg atvinnustarfsemi þar sem einungis væri horft til arðsemi. Öryggi raforkukerfisins og hagsmunir þjóðarinnar yrðu að ráða ákvörðunum um rekstur þess.

Raforkusala þarf að taka mið af afhendingaröryggi

Kristinn útskýrði að raforkunotendur hefðu ólíkar þarfir og það hefði áhrif á verðlagningu og rekstur raforkukerfisins.

Hann nefndi að álver, kísilver og fiskimjölsverksmiðjur gætu keypt svokallaða afgangsorku á lægra verði. Slíkir samningar gerðu orkufyrirtækjum kleift að skerða afhendingu þegar vatnsstaða í miðlunarlónum væri óhagstæð.

Gagnaver þyrftu hins vegar stöðuga raforku allan sólarhringinn og því væri eðlilegt að þau greiddu hærra verð fyrir meira afhendingaröryggi.

Pétur spurði hvort gagnaver greiddu margfalt hærra raforkuverð en hefðbundin stóriðja. Kristinn sagði nákvæm viðskiptaverð Landsvirkjunar ekki birt opinberlega en að eðli starfseminnar skýrði hvers vegna verð til gagnavera væri hærra.

Vindorka getur styrkt raforkukerfið innan ákveðinna marka

Kristinn ræddi einnig möguleika vindorku til að auka afhendingaröryggi raforkukerfisins.

Hann sagði takmarkaða uppbyggingu vindorkuvera geta verið hagstæða þegar hún væri samræmd miðlunargetu vatnsaflsvirkjana. Þannig væri hægt að nýta sveigjanleika miðlunarlónanna til að jafna sveiflur í vindorkuframleiðslu.

Hann varaði hins vegar við því að vindorkuframleiðsla færi fram úr þeirri getu sem vatnsaflskerfið hefði til að jafna sveiflurnar.

Kristinn sagði mikilvægt að ákvarðanir um nýjar virkjanir og raforkusölu byggðust á heildarhagsmunum þjóðarinnar, afhendingaröryggi og langtímaþörfum atvinnulífs og almennings.

Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.

Deila þessari frétt á samfélagsmiðla

Deila