Pétur Gunnlaugsson ræddi við Kristinn Sigurjónsson, rafmagns- og efnaverkfræðing, í Síðdegisútvarpinu um uppbyggingu vindorku á Íslandi og skort á upplýsingum frá Landsvirkjun um kostnað og orkuverð slíkra verkefna. Kristinn sagði að opinberar upplýsingar um vindorku væru ófullnægjandi og varaði við því að umfangsmikil uppbygging gæti hækkað raforkuverð til almennings. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Segir Landsvirkjun ekki upplýsa um raunverulegan kostnað
Kristinn sagði að Landsvirkjun hefði byggt vindmyllur sem verið hafa í rekstri í meira en áratug en þrátt fyrir það hafi fyrirtækið ekki birt skýrar upplýsingar um framleiðslukostnað og annað sem nauðsynlegt sé til að meta hagkvæmni slíkra verkefna. Þá nefndi hann fyrri verkefni þar sem kostnaður við orkuvinnslu hafi verið í uppsveiflu án þess að almenningur hefði fengið að sjá raunverulegar tölur. Að hans mati eigi orkufyrirtæki í opinberri eigu að starfa gagnsætt, sérstaklega þegar framtíð raforkuverðs til heimila og atvinnulífs kunni að ráðast af slíkum framkvæmdir.
Krafa um arðsemi fjárfesta yrði forsenda hærri kostnaðar á neytendur
Kristinn sagði að ef stórir vindorkugarðar yrðu reistir á Íslandi myndi það ekki leiða til lægra raforkuverðs. Hann tók fram að meiri framleiðsla þýddi ekki endilega lægra verð í kerfi þar sem verðlag sé ekki drifið áfram af framboði eins og í hefðbundnum vörum. Þvert á móti sé líklegt að vindorka kalli á hærri ávinning fyrir fjárfesta sem þyrftu að tryggja arðsemi stórra fjárfestinga, sem í þeim tilgangi myndu selja rafmagn á hærra verði. Hann benti einnig á að virkjun vindorku krefðist bæði tenginga og nýs flutningskerfis, sem færu inn í kostnað raforkukerfisins og myndu skila sér til neytenda í gegnum verðlagningu.
Blekkingar um vindorkugarða
Kristinn sagði að umræða um vindorku hefði verið sett fram sem „fáar vindmyllur“, en að í raun sé líklegt að stórir og fjölmennir vindorkugarðar verði reyndir á mörgum svæðum. Slíkar framkvæmdir myndu ekki aðeins hafa umhverfisáhrif, heldur einnig áhrif á verðmyndun í raforkukerfinu. Þá velti hann því fyrir sér hvort orkufyrirtæki sem fengju heimildir til vindorku gætu síðar verið seldar til einkaaðila, sem myndi gera verðlagningu enn ófyrirsjáanlegri. Hann hafnaði fullyrðingum um að vindorka þýddi sjálfkrafa lægra verð og sagði að verð til almennings væri líklegra til að hækka en lækka.
Upplýsingaleynd samrýmist ekki opinberu hlutverki Landsvirkjunar
Kristinn ítrekaði að Landsvirkjun, sem opinbert orkufyrirtæki, ætti að starfa undir skýrri upplýsingaskyldu og að almennir borgarar eigi rétt á upplýsingum um framtíðarverð, kostnað og arðsemi orkuframkvæmda. Hann taldi að skortur á slíkri upplýsingagjöf grafi undan trausti og geri almenningi ókleift að meta áhrif vindorkugarða á orkuverð og náttúru.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.