Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra lagði línurnar fyrir komandi þingvetur í stefnuræðu sinni á Alþingi. Þar boðaði hún meðal annars heildarendurskoðun á dvalarleyfum og brottvísunum, 15 ára aldurstakmark á samfélagsmiðlum, breytingar á barnaverndarlögum, sanngirnisbætur vegna óforsvaranlegrar meðferðar barna og áframhaldandi uppbyggingu í heilbrigðis- og samgöngumálum. Hallalaus fjárlög voru jafnframt fyrirferðarmikil í ræðunni og Kristrún staðfesti að aðildarviðræður við Evrópusambandið yrðu ekki teknar upp að nýju.
Aðildarviðræður við ESB ekki teknar upp
Kristrún hóf umfjöllun sína um stefnumál ríkisstjórnarinnar á niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar 29. ágúst. Hún lýsti kosningunni sem sigri fyrir lýðræðið og sagði svarið hafa verið skýrt.
Ríkisstjórnin muni ekki hefja aðildarviðræður við ESB að nýju og þeirri ákvörðun hafi þegar verið komið skriflega á framfæri við ráðherraráð og framkvæmdastjórn sambandsins.
Hún lagði þó áherslu á að Ísland væri ekki að draga úr núverandi samstarfi við ESB. EES-samningurinn yrði áfram grundvöllur samskiptanna og Ísland væri hvorki að „hætta eða hörfa frá neinu sem verið hefur“.
Dvalarleyfi og brottvísanir endurskoðuð
Útlendingamál verða áfram á dagskrá ríkisstjórnarinnar í vetur. Kristrún sagði stjórnvöld hafa endurheimt styrka stjórn á málaflokknum með kerfi sem væri réttlátt en raunsætt og tæki mið af reglum nágrannaríkjanna.
Í vetur verður ráðist í heildarendurskoðun á veitingu dvalarleyfa og reglum um brottvísanir.
15 ára aldurstakmark á samfélagsmiðlum
Málefni barna og ungmenna verða meðal forgangsmála ríkisstjórnarinnar. Kristrún boðaði heildarendurskoðun barnaverndarlaga og aðgerðir til að stytta biðtíma barna eftir þjónustu.
Skimun fyrir ofbeldi á að hefjast í grunnskólum um allt land í haust. Þá verður lögð fram fyrsta ungmennastefna Íslands, þingsályktun um aðgerðir gegn fátækt barna og aðgerðaáætlun menntastefnu til ársins 2030.
Ríkisstjórnin hyggst jafnframt leggja fram frumvarp í haust um 15 ára aldurstakmark á samfélagsmiðlum. Kristrún boðaði einnig frumvarp um sanngirnisbætur fyrir fólk sem sætti óforsvaranlegri meðferð sem börn á ábyrgð hins opinbera, beint eða óbeint.
Fleiri hjúkrunarrými og ný bráðamatsdeild
Á heilbrigðissviði boðaði Kristrún áframhaldandi fjölgun hjúkrunarrýma um landið. Framkvæmdir við stækkun Sjúkrahússins á Akureyri eru hafnar og ný matsdeild bráðamóttöku Landspítala á að taka til starfa í haust.
Hún sagði jafnframt þrisvar sinnum fleiri stunda sérnám í heimilislækningum en fyrir 10 árum og að þegar hefði tekist að fjölga fólki með fastan heimilislækni í þeim hópum þar sem þörfin væri mest.
Borun jarðganga hefst á næsta ári
Samgöngur og innviðauppbygging verða einnig fyrirferðarmikil. Undirbúningsframkvæmdir vegna Fljótaganga eiga að hefjast í haust og Kristrún boðaði að borun jarðganga hæfist á næsta ári.
Hún nefndi einnig innviðafélagið Göng og brú sem á að fjármagna stórar framkvæmdir á borð við Sundabraut og tvöföldun Hvalfjarðarganga. Kristrún sagði fulltrúa nokkurra stærstu verkfræðistofa og innviðafjárfesta Evrópu hafa áhuga á verkefnunum.
Hallalaus fjárlög „nýtt upphaf“
Ríkisfjármálin voru einn af meginþráðum ræðunnar. Kristrún sagði ríkisstjórnina hafa tekið erfiðar ákvarðanir með hagræðingu, fækkun verkefna, ráðuneyta og ríkisstofnana.
Hún lagði áherslu á að nú hefðu verið lögð fram hallalaus fjárlög í fyrsta sinn í tæpan áratug. Markmiðið væri að hætta að reka ríkið á yfirdrætti og draga úr þenslu og verðbólgu.
Kristrún kallaði hallalaus fjárlög „nauðsynlega núllstillingu í ríkisrekstrinum“ og „nýtt upphaf í efnahagslífi þjóðarinnar“. Hún tók jafnframt fram að verðbólga væri enn of mikil eða 5,6%.
Kristrún sagði ríkisstjórnina hafa byrjað á því að laga grunninn og að næsta skref væri að horfa til lengri framtíðar. Hún hvatti þingmenn allra flokka til samstarfs og sagði markmiðið að gera komandi þingvetur verkmikinn.