Kristrún Frostadóttir forsætisráðherra segir ríkisstjórnina virða niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar um að hefja ekki aðildarviðræður við Evrópusambandið að nýju en útilokar að niðurstaðan verði notuð til að veikja samstarf Íslands við Evrópu. Hún leggur áherslu á að styrkja EES-samninginn, halda fast við hallalaus fjárlög og ráðast í frekari aðgerðir í húsnæðis- og kjaramálum.
Þetta kom fram í ræðu Kristrúnar á flokksstjórnarfundi Samfylkingarinnar í Samkomuhúsinu í Sandgerði í dag. Hún fór þar yfir störf ríkisstjórnarinnar, stöðu efnahagsmála, samskipti Íslands við önnur ríki og þau verkefni sem fram undan eru.
Vill styrkja EES-samninginn
Kristrún sagði niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar ekki breyta þeirri stefnu ríkisstjórnarinnar að Ísland eigi að viðhalda nánu samstarfi við Evrópu.
„Þó að við virðum niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar um að hefja ekki aðildarviðræður að nýju við Evrópusambandið – þá lokum við að sjálfsögðu ekki á Evrópu eða gröfum undan samningnum um Evrópska efnahagssvæðið,“ sagði hún.
Hún tók sérstaklega fram að þjóðaratkvæðagreiðslan hefði ekki snúist um að draga úr samstarfi Íslands við Evrópu.
„Það kemur ekki til greina. Enda var ekki kosið um neitt slíkt.“
Kristrún sagði það stefnu bæði Samfylkingarinnar og ríkisstjórnarinnar að styrkja EES-samninginn enn frekar í sessi.
Segir ríkisstjórnina ekki hvika frá hallalausum fjárlögum
Forsætisráðherra lagði mikla áherslu á stöðu ríkisfjármála og sagði ríkisstjórnina ætla að standa við markmið sitt um hallalaus fjárlög.
Hún gagnrýndi stjórnarandstöðuna fyrir að krefjast samtímis aukinna ríkisútgjalda, skattalækkana og þess að fallið yrði frá fyrirhuguðum hagræðingaraðgerðum.
Kristrún sagði ríkisstjórnina ekki ætla að láta slíkan þrýsting breyta stefnu sinni.
„Við hvikum hvergi frá hallalausum fjárlögum. Þannig hættum við að reka ríkið á yfirdrætti,“ sagði hún.
Hún tengdi aðhaldið í ríkisfjármálum við baráttuna gegn verðbólgu og háum vöxtum.
Kristrún sagði jafnframt að samningar á vinnumarkaði hefðu haldið þrátt fyrir olíuverðshækkanir erlendis og að það gæti markað tímamót í verðbólgubaráttunni ef allir stæðu við sitt.
Boðar leigubremsu og frumvarp um verðtryggingu
Kristrún fór einnig yfir aðgerðir sem ríkisstjórnin hyggst ráðast í í tengslum við kjarasamninga.
Þar nefndi hún sérstök viðurlög vegna launaþjófnaðar, breytingar á barnabótakerfinu, leigubremsu og fjölgun almennra íbúða.
Þá boðaði hún frumvarp sem ætlað er að draga úr vægi verðtryggingar.
Hún sagði þessar aðgerðir vera hluta af skuldbindingum ríkisstjórnarinnar gagnvart vinnumarkaðnum og lagði áherslu á að þær yrðu framkvæmdar án þess að stefna markmiðinu um hallalaus fjárlög í hættu.
Kristrún sagði ríkisstjórnina þegar hafa gripið til ýmissa aðgerða á húsnæðismarkaði, meðal annars með breytingum á reglum um skammtímaleigu, skattalegri meðferð íbúðaeignar og hlutdeildarlánum.
Samskipti við Bandaríkin og nágrannaþjóðir
Forsætisráðherra ræddi einnig utanríkismál og sagði ríkisstjórnina vinna náið með bandalagsríkjum Íslands á tímum aukinnar alþjóðlegrar óvissu.
Hún sagði samskipti Íslands við Bandaríkin og Kanada hafa verið efld og vísaði til nýlegra samtala sinna við bandarísk stjórnvöld.
Kristrún sagðist meðal annars hafa átt jákvæð samtöl og fundi með forseta Bandaríkjanna og utanríkisráðherra landsins.
Hún lagði jafnframt áherslu á aukið samstarf Íslands, Grænlands og Færeyja og nefndi leiðtogafund Útnorðurlandanna sem haldinn var hér á landi í vikunni.
Telur ríkisstjórnina hafa náð miklum árangri
Kristrún fór yfir fjölmörg verkefni sem hún sagði ríkisstjórnina hafa hrint í framkvæmd á tæpum tveimur árum.
Þar nefndi hún meðal annars fjölgun hjúkrunarrýma, breytingar á veiðigjöldum, uppbyggingu innviða, fjölgun lögreglumanna og aðgerðir í húsnæðismálum.
Hún sagði jafnframt að staða Landspítala væri sú besta á þessari öld og að hlutfall fyrstu kaupenda á húsnæðismarkaði væri það hæsta frá árinu 2008.
Þessar niðurstöður og aðgerðir nefndi hún sem dæmi um árangur ríkisstjórnarinnar og Samfylkingarinnar.
Kristrún viðurkenndi þó að ekki væri hægt að þakka ríkisstjórninni allt sem vel hefði gengið og að fyrri ríkisstjórnir hefðu einnig lagt sitt af mörkum.
Samfylkingin undirbýr næstu skref
Í ræðunni kom einnig fram að Samfylkingin hyggst fara yfir stefnumótun sína fyrir landsfund flokksins næsta vor.
Kristrún sagði að ræða þyrfti hvort ástæða væri til að uppfæra eða endurskoða þá stefnu sem forysta flokksins hefur fylgt frá árinu 2022.
Hún sagði jafnframt að það tæki meira en eitt kjörtímabil að koma þeim breytingum í framkvæmd sem Samfylkingin hefði lagt upp með.
„Við erum rétt að byrja,“ sagði Kristrún og lagði áherslu á að flokkurinn héldi áfram að vinna að stefnumálum sínum í ríkisstjórn.