Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Vigdísi Hauksdóttur, fyrrverandi borgarfulltrúa Miðflokksins og lögfræðing í síðdegisútvarpinu í dag um leynd yfir skjölum sem tengjast samskiptum íslenskra stjórnvalda við Evrópusambandið og fyrirhugaðri þjóðaratkvæðagreiðslu um áframhaldandi viðræður við ESB. Vigdís sagði hátt í 300 skjöl hafa verið falin bæði þingmönnum og almenningi og sagði þar leynast upplýsingar um samskipti við Brussel, möguleg loforð stjórnvalda og efni funda sem þjóðin hefði ekki fengið að vita um. Miðflokkurinn hafi náð því fram í morgun að þingmenn fengju að kynna sér gögnin en þjóðin fær ekki að sjá innihaldið. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Skjölin geta varpað ljósi á samskipti við Brussel
Í viðtalinu sagði Vigdís að umræðurnar á Alþingi hefðu leitt í ljós að um væri að ræða umfangsmikil gögn sem vörðuðu samskipti utanríkisráðuneytisins við fulltrúa og embættismenn Evrópusambandsins síðustu 18 mánuði. Hún sagði að þar gætu komið fram upplýsingar um hvað hefði verið rætt, hvaða samkomulög eða skuldbindingar hefðu verið til umræðu og hvernig undirbúningi málsins hefði verið háttað gagnvart Brussel. Vigdís sagði einnig að í gögnunum kynnu að vera upplýsingar um fundi og ferðir Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur utanríkisráðherra erlendis eftir síðustu alþingiskosningar og hvert raunverulegt efni þeirra funda hefði verið og hvort hún hafi gefið einhver loforð sem þjóðin þyrfti að vita um.
Arnþrúður sagði í þættinum að almenningur fengi iðulega upplýsingar um störf utanríkisráðherra úr erlendum fjölmiðlum fremur en íslenskum. Vigdís tók undir þá gagnrýni og sagði óeðlilegt að íslensk þjóð þyrfti að fylgjast með stefnu stjórnvalda í gegnum fréttaflutning erlendis frá.
Alvarlegt að upplýsingum sé haldið frá almenningi
Vigdís sagði það alvarlegt að þjóðin ætti að greiða atkvæði um stórt fullveldis- og auðlindamál án þess að fá aðgang að öllum upplýsingum sem lægju til grundvallar. Hún benti á að þingmenn hefðu aðeins fengið aðgang að skjölunum eftir harðar deilur í gærkvöldi og fram á nótt, á Alþingi og jafnvel eftir það giltu strangar trúnaðarreglur. Þingmenn mættu hvorki taka afrit af skjölunum né ræða efni þeirra opinberlega.
Að mati Vigdísar skapaði þessi leynd tortryggni og vantraust gagnvart ríkisstjórninni og utanríkisráðuneytinu. Hún sagði það eitt að gögnin væru lokuð bæði þjóð og þingmönnum benda til þess að stjórnvöld óttuðust opinbera umræðu um efni þeirra. Málið allt sýndi hvernig stjórnvöld gætu haldið mikilvægum upplýsingum frá bæði Alþingi og almenningi á meðan unnið væri að afdrifaríkum ákvörðunum um framtíð landsins og samskipti Íslands við Evrópusambandið.
Utanríkisráðherra hefur ekki valdheimildir í málinu
Þá benti Arnþrúður á að umsagnir hefðu borist utanríkismálanefnd þar sem fram kæmi að framkvæmd málsins bryti gegn stjórnarskrá og fæli í sér valdþurrð af hálfu utanríkisráðherra.
Arnþrúður vísaði þar til 15. greinar stjórnarskrárinnar og forsetabréfs um verkaskiptingu ráðherra þar sem forsætisráðherra fari með yfirstjórn ríkisstjórnarstarfa. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir hefði farið út fyrir heimildir sínar með því að vinna málið áfram með þeim hætti sem gert hefði verið.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.