Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Guðmund Ólafsson, hagfræðing í síðdegisútvarpinu um Grænland, stöðu þess gagnvart Danmörku og aukið vægi Norðurslóða í alþjóðamálum. Guðmundur sagði að þróunin benti til þess að Grænlendingar myndu að lokum fara sömu leið og Íslendingar fóru á sínum tíma, stofna eigið lýðveldi og semja sjálfstætt við önnur ríki um framtíð sína. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Norðurslóðir verða sífellt mikilvægari
Guðmundur sagði að vaxandi áhugi stórvelda á Norðurslóðum skýrðist meðal annars af breytingum á alþjóðlegum flutningaleiðum. Hann benti á að nýjar siglingaleiðir norður fyrir Rússland gætu stytt flutningstíma milli Asíu, Evrópu og Norður-Ameríku verulega og haft mikil áhrif á heimsviðskipti. Að hans mati skýrir þetta að hluta aukinn áhuga Bandaríkjanna á Grænlandi og norðursvæðunum almennt. Hann sagði að bæði Bandaríkin og Rússland sæju mikil tækifæri í þróun samgangna og auðlindanýtingar á svæðinu.
Gagnrýnir meðferð Dana á Grænlendingum
Fjallað var um samband Grænlands og Danmerkur og að margir Grænlendingar litu svo á að dönsk stjórnvöld hefðu um langt skeið farið með Grænland sem nýlendu og nefndi Guðmundur sérstaklega umdeild mál sem tengjast meðferð danskra yfirvalda á grænlenskum konum á síðustu öld. Að hans mati hefðu slík mál grafið undan trausti til danskra stjórnvalda og styrkt sjálfstæðishugmyndir innan grænlensks samfélags. Hann taldi líklegt að Grænlendingar myndu í auknum mæli sækjast eftir því að ráða eigin málum og byggja upp sjálfstæð samskipti við önnur ríki.
Leiðin að sjálfstæði Íslands gæti orðið Grænlandi fyrirmynd
Í umræðunni vísaði Guðmundur til stofnunar íslenska lýðveldisins og sagði að sjálfstæðisleið Íslands gæti verið fyrirmynd fyrir Grænland. Hann taldi að Grænlendingar gætu náð fram auknum áhrifum með því að stofna eigið ríki og semja sjálfir við önnur ríki um varnarmál, viðskipti og nýtingu auðlinda.
Arnþrúður sagði að Danmörk héldi enn sterkum tengslum við Grænland og hefði umtalsverða hagsmuni af áframhaldandi yfirráðum sérstaklega af sjávarútvegi. Guðmundur taldi hins vegar að aukið alþjóðlegt vægi Norðurslóða myndi gera sjálfstæðisumræðuna sífellt mikilvægari á komandi árum. Að hans mati gætu þróun alþjóðlegra siglingaleiða, aukinn áhugi stórvelda og vaxandi sjálfstæðisvilji Grænlendinga orðið meðal þeirra þátta sem móta framtíð eyjarinnar á næstu áratugum.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.