Pétur Gunnlaugsson ræddi við Lilju Alfreðsdóttur, formann Framsóknarflokksins og fyrrverandi ráðherra í síðdegisútvarpinu í dag, um niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar og stöðu aðildarumsóknar Íslands að Evrópusambandinu. Lilja sagði niðurstöðuna skýra og telur að þegar 53% þjóðarinnar vilji ekki hefja aðildarviðræður að nýju, eigi ríkisstjórnin að draga umsóknina frá 2009 til baka. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Hagsmunum Íslands betur borgið utan ESB
Lilja sagði niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar mjög til heilla fyrir land og þjóð. Hún telur hagsmunum Íslands betur borgið utan Evrópusambandsins og tengdi þá afstöðu við fullveldi og rétt þjóðarinnar til að taka ákvarðanir um eigin málefni hér á landi.
Hún sagði mikilvægt að ákvarðanir um efnahagsstjórn, löggjafarvald, dómsvald og framkvæmdarvald væru teknar sem næst fólkinu.
Jafnframt lagði Lilja áherslu á að hún gerði skýran greinarmun á aðild að Evrópusambandinu og Evrópusamvinnu. Ísland þyrfti öflugt samstarf og utanríkisviðskipti en aðild að sambandinu væri mun stærri skuldbinding til framtíðar.
Hefði viljað samstöðu á þingi um afturköllun umsóknarinnar
Lilja sagði að ríkisstjórnin hefði átt að taka frumkvæði að því að ná samstöðu á Alþingi um að virða niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar og draga aðildarumsóknina til baka. Hún benti á að málið hefði verið í þinglegri meðferð og því hefði verið hægt að ljúka því með þeim hætti.
Fulltrúar Framsóknarflokks, Sjálfstæðisflokks og Miðflokks í utanríkismálanefnd hefðu lýst þeirri afstöðu að umsóknin ætti að vera dregin til baka.
Umsóknin stendur áfram
Lilja gagnrýndi að utanríkisráðherra hefði ekki ráðfært sig við stjórnarandstöðuflokkana um næstu skref áður en hún sendi bréf til Evrópusambandsins 8. september. Í bréfinu kom fram að ríkisstjórnin hefði ekki fengið umboð þjóðarinnar til að hefja aðildarviðræður að nýju en jafnframt að aðildarumsókn Íslands stæði áfram.
Lilja telur það ekki samræmast niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar.
„Ef þú vilt ekki hefja viðræður að nýju, viltu þá ekki hætta þeim?“
Lilja tók fram að sumir í Já-hreyfingunni hafi bent á að ekki hefði sérstaklega verið spurt hvort draga ætti umsóknina til baka. Hún telur þó rökrétta niðurstöðu kosninganna vera að málinu ljúki með því að umsóknin verði dregin til baka.
Ef meirihluti þjóðarinnar vilji ekki hefja aðildarviðræður að nýju sé að hennar mati erfitt að sjá tilganginn með því að halda umsókninni áfram.
47% já-atkvæða þarf einnig að taka alvarlega
Lilja lagði þó áherslu á að ekki mætti horfa fram hjá þeim 47% sem greiddu atkvæði með því að hefja viðræðurnar að nýju. Hún telur að stór hluti þess hóps hafi einkum horft til verðbólgu og hárra vaxta og séð upptöku evru sem leið til að ná meiri efnahagslegum stöðugleika.
Stjórnmálin þyrftu því að taka bæði já- og nei-atkvæðin alvarlega og beina athyglinni að stöðu heimila og fyrirtækja.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.