Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Lilju Alfreðsdóttur, formann Framsóknarflokksins og fyrrverandi ráðherra í síðdegisútvarpinu um mögulegar aðildarviðræður við Evrópusambandið. Lilja sagði að ef yfirráð yfir íslenskum auðlindum væru raunveruleg rauð lína stjórnvalda, ætti að fá sjávarútveg og landbúnað tekin út fyrir, áður en farið yrði í aðildarviðræður. Hún spurði hvers vegna Ísland ætti að hefja viðræður til að reyna að halda yfirráðum sem þjóðin hefði nú þegar. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Yfirráðin eru þegar hjá Íslandi
Lilja sagði að yfirráð yfir íslenskum auðlindum ættu að vera áfram hjá íslensku þjóðinni en sagði það vekja spurningar að stjórnvöld skilgreindu þau sem rauða línu í mögulegum aðildarviðræðum.
Ef þetta væri raunverulega grundvallarskilyrði Íslands taldi hún eðlilegt að fá niðurstöðu um það áður en aðildarviðræður hæfust. Ísland hefði þegar yfirráð yfir auðlindum sínum og því væri óþarfi að hefja viðræður til að reyna að semja um að halda þeim.
Lilja nefndi sérstaklega sameiginlega sjávarútvegs- og landbúnaðarstefnu Evrópusambandsins. Ef yfirráð yfir auðlindunum væru rauð lína stjórnvalda ætti að hennar mati að fá sjávarútveg og landbúnað tekin út fyrir áður en lengra væri haldið.
Hvað er hægt að semja um?
Arnþrúður spurði Lilju hvort upplýsingar lægju fyrir um mögulegt samningssvigrúm Íslands gagnvart Evrópusambandinu. Lilja vísaði til ummæla forsætisráðherra á Alþingi 16. febrúar um að eftir samtöl við háttsetta embættismenn ESB væri eitthvað að semja um.
Lilja sagði ítrekað hafa verið óskað eftir fundargerðum eða öðrum efnislegum upplýsingum um þessi samtöl, án þess að þær hefðu fengist. Því lægi ekki fyrir hvað hefði komið fram í samtölunum eða hvaða svigrúm væri raunverulega til staðar.
Ef forsætisráðherra hefði fengið upplýsingar um að hægt væri að semja um sérstöðu Íslands taldi Lilja að þær ættu að liggja fyrir áður en þjóðin tæki afstöðu til þess hvort hefja ætti aðildarviðræður.
Upplýsingarnar þurfa að liggja fyrir
Lilja sagði Framsóknarflokkinn hafa ályktað á flokksþingi í febrúar að hagsmunum Íslands væri betur borgið utan Evrópusambandsins. Hún væri þó hlynnt því að þjóðin fengi að greiða atkvæði um málið en lagði áherslu á að kjósendur þyrftu að hafa fullnægjandi upplýsingar til að taka ákvörðun.
Þar skipti mestu að vita hvort stjórnvöld gætu tryggt fyrir fram, að sjávarútvegur og landbúnaður yrðu teknir út fyrir, ef yfirráð yfir íslenskum auðlindum væru í raun ófrávíkjanleg rauð lína í samskiptum við Evrópusambandið.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.