Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Guðmund Ólafsson hagfræðing í Síðdegisútvarpinu um áhrif átaka í Miðausturlöndum á íslenskt efnahagslíf. Fram kom að viðræður Bandaríkjanna og Írans hefðu ekki skilað samkomulagi og að sú staða gæti leitt til hækkandi olíu- og gasverðs með beinum áhrifum á verðlag og atvinnulíf á Íslandi. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Alþjóðleg átök hækka orkuverð
Guðmundur sagði að þótt Ísland sækti stóran hluta olíu til Noregs væri verðlagið háð þróun á alþjóðamörkuðum. Hann sagði að átök um siglingar um Hormússund leiði til hækkana á olíu og gasi sem skiluðu sér beint inn í íslenskt hagkerfi. Hann benti á að slíkar hækkanir hefðu áhrif á flutningskostnað, rekstur fyrirtækja og daglegan kostnað heimila. Eldsneytisverð hefði þannig víðtæk áhrif langt út fyrir samgöngur.
Ferðaþjónustan Íslandi afar mikilvæg
Ferðaþjónusta er stærsti einstaki gjaldeyristekjuliður landsins og vegur þungt í efnahagslífinu. Guðmundur sagði að samdráttur í ferðavilja, sérstaklega frá Bandaríkjunum, gæti haft veruleg áhrif á tekjur þjóðarbúsins. Ferðamönnum frá Bandaríkjunum hefði fækkað á síðustu misserum og frekari óvissa í alþjóðamálum gæti dregið enn úr eftirspurn. Slík þróun hefði áhrif á rekstur fyrirtækja víða um land.
Samdráttur innanlands og aukinn kostnaður
Hækkandi eldsneytisverð myndi einnig hafa áhrif á innanlandsferðir og dreifingu vöru og þjónustu. Guðmundur sagði að slíkt gæti dregið úr ferðalögum innanlands og haft áhrif á atvinnu í ferðaþjónustu og tengdum greinum. Hann benti á að efnahagsleg áhrif væru margþætt þar sem aukinn kostnaður legðist ofan á þá stöðu sem þegar væri erfið vegna verðbólgu og vaxta.
Óvissa getur haft víðtæk áhrif
Guðmundur sagði að áframhaldandi óvissa í Miðausturlöndum gæti haft áhrif á íslenskt hagkerfi á skömmum tíma. Hækkanir á orkuverði og samdráttur í ferðaþjónustu gætu komið fram samtímis og aukið á efnahagslegan þrýsting. Hann taldi að þessi þróun sýndi hversu viðkvæmt hagkerfi Íslands væri fyrir ytri áföllum og fylgjast þyrfti náið með þróun mála á alþjóðavettvangi.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.