Kristján Örn Elíasson ræddi við Ólaf F. Ásgrímsson, fyrrverandi bankamann, og Jon Olav Fivelstad tölvunarfræðing í þættinum Við skákborðið. Þeir eru báðir alþjóðlegir skákdómarar og hafa um árabil starfað innan íslensku skákhreyfingarinnar. Ólafur rifjaði upp eftirminnilega skák Jóhanns Hjartarsonar og Jóns Garðars Viðarssonar á Íslandsmótinu í Vestmannaeyjum árið 1994. Skákin stóð yfir í nærri viku, fór ítrekað í bið og lauk ekki fyrr en eftir 187 leiki. Ólafur telur að um Íslandsmet geti verið að ræða. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Skákin hélt áfram dag eftir dag
Íslandsmótið árið 1994 fór fram í Ásgarði, félagsheimili sjálfstæðismanna í Vestmannaeyjum. Ólafur var skákstjóri mótsins og rifjaði upp að í þriðju eða fjórðu umferð hefðu Jóhann Hjartarson og Jón Garðar Viðarsson sest að tafli í skák sem reyndist óvenjulega löng.
Á þessum tíma voru biðskákir enn hluti af keppnisfyrirkomulaginu. Þegar skák hafði staðið lengi var hægt að fresta henni og halda áfram næsta morgun.
Keppendurnir tefldu biðskákina að morgni og settust síðan aftur að tafli í næstu umferð mótsins síðdegis. Yfirleitt bættust um 20 leikir við á hverjum degi en skákin hélt áfram án þess að úrslit fengjust.
Ólafur rifjaði upp að aðeins tvær eða þrjár umferðir hefðu verið eftir af mótinu þegar maraþonskákinni lauk loks með jafntefli eftir 187 leiki.
Fréttakona Ríkisútvarpsins missti þolinmæðina
Ólafur sá einnig um að koma úrslitum mótsins á framfæri við Ríkisútvarpið. Hann hringdi reglulega í fréttastofuna og ræddi við sömu ungu fréttakonuna.
Eftir 5 eða 6 morgna, þar sem hann hafði ítrekað þurft að tilkynna að skák Jóhanns og Jóns Garðars væri enn í bið, var þolinmæði fréttakonunnar á þrotum.
Hún spurði hann að lokum:
„Fer þessari helvítis biðskák ekki að ljúka?“
Ólafur sagðist hafa brugðið nokkuð við spurninguna enda hefði hann enga leið haft til að vita hvenær skákin myndi enda.
Tölvutæknin batt enda á biðskákirnar
Ólafur rifjaði upp að biðskákir hefðu nánast horfið úr mótahaldi um þetta leyti. Tölvutæknin hefði gert skákmönnum kleift að rannsaka stöður svo nákvæmlega að ekki væri lengur raunhæft að fresta skák og leyfa keppendum að undirbúa framhaldið heima.
Jon Olav benti þó á að biðskákir hefðu haft ákveðna kosti. Skákmenn hefðu fengið tækifæri til að rannsaka endatöfl ítarlega og læra af stöðunum.
Ólafur tók undir það og sagði marga hafa lært mikið af slíkum undirbúningi.
Kristján Örn rifjaði jafnframt upp þá sérstöku stemningu sem fylgdi biðskákunum þegar keppendur og aðstoðarmenn þeirra vörðu löngum tíma í að rannsaka stöðurnar áður en taflið hófst að nýju.
Aðstoðarmenn gátu ráðið úrslitum
Jon Olav vakti athygli á því að biðskákir hefðu ekki alltaf skapað jafna aðstöðu fyrir keppendur. Annar skákmaðurinn gat haft öfluga stórmeistara sér til aðstoðar við að rannsaka stöðuna á meðan andstæðingurinn þurfti að treysta á sjálfan sig.
Ólafur rifjaði í því sambandi upp fræga biðskák Bobby Fischers og Mikhails Botvinniks. Fischer hafði unnið peð og taldi sig standa til vinnings, en sovéskir skákmenn fengu meðal annars aðstoð endataflssérfræðingsins Júrís Averbakh.
Það var síðan Efim Geller sem fann leið fyrir Botvinnik til að bjarga skákinni og ná jafntefli.
Slíkur undirbúningur tilheyrir nú að mestu liðinni tíð í skákmótahaldi. Maraþonskákin í Vestmannaeyjum er því jafnframt minning um tímabil þegar ein skák gat staðið dögum saman og haldið bæði keppendum, skákstjórum og fréttamönnum í óvissu um úrslitin.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.