Pétur Gunnlaugsson ræddi við Björn Jón Bragason, sagnfræðing og lögfræðing, í síðdegisútvarpinu um hvernig pólitísk átök í Evrópu hefðu tekið breytingum á síðustu árum. Björn taldi að ágreiningur snerist í sífellt minna mæli um hefðbundin efnahagsmál en æ oftar um menningu, þjóðerni, innflytjendamál og sjálfsmynd samfélaga. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Menningarmál ráða sífellt meira í stjórnmálum
Pétur vakti athygli á því að fylgi flokka víða um Evrópu virtist ekki lengur ráðast fyrst og fremst af afstöðu þeirra til skattamála eða efnahagsstefnu. Hann nefndi meðal annars þróunina í Frakklandi og velti því upp hvort ný átakalína væri að myndast í evrópskum stjórnmálum.
Björn taldi svo vera. Að hans mati snerust pólitísk átök í auknum mæli um innflytjendamál, fjölmenningu, þjóðmenningu og sjálfsmynd ríkja. Hann sagði þessi málefni hafa tekið við af hefðbundinni stéttabaráttu sem helsta deiluefni stjórnmálanna.
Nýjar fylkingar myndast þvert á flokka
Umræðan beindist einnig að því að fólk með ólíkan stjórnmálabakgrunn virtist í auknum mæli sameinast um menningarleg álitaefni fremur en hefðbundna flokkalínu.
Björn sagði reynslu sína af skrifum um þessi mál sýna að stuðningur kæmi jafnt frá fólki sem teldi sig til hægri og vinstri. Hann taldi það endurspegla að menningarmál, íslensk tunga og samfélagsgildi væru orðin sjálfstæð ágreiningsefni sem féllu ekki lengur að hefðbundinni vinstri–hægri skiptingu.
Efling íslenskrar tungu og menningar skiptir lykilmáli
Pétur beindi umræðunni að stöðu íslenskrar tungu og spurði hvort aukin áhersla á alþjóðavæðingu hefði veikt umræðuna um íslenska menningu.
Björn taldi mikilvægt að efla íslenska tungu, menningu og menntun samhliða samfélagsbreytingum. Að hans mati væri sameiginleg menningarleg undirstaða forsenda þess að samfélagið héldi áfram að þróast á traustum grunni og stjórnmálaumræðan byggðist á sameiginlegum skilningi á sögu landsins og menningararfi.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.