Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Guðmund Ólafsson, hagfræðing í síðdegisútvarpinu um stöðu íslenskunnar, lestrarvenjur barna og þær samfélagsbreytingar sem hann telur geta haft áhrif á framtíð tungumálsins. Guðmundur sagði mikilvægt að efla lestur og viðhalda tengslum við íslenskar bókmenntir og taldi að breyttar tómstundavenjur barna hefðu dregið úr lestraráhuga á undanförnum árum. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Óvissa um framtíð íslenskunnar
Guðmundur sagði erfitt að spá fyrir um framtíð íslenskunnar, en taldi ljóst að tungumálið stæði frammi fyrir nýjum áskorunum. Hann benti á að enska hefði sífellt sterkari stöðu í alþjóðlegu samfélagi og að sú þróun gæti haft áhrif á íslensku til lengri tíma litið.
Að hans mati skiptir miklu máli að viðhalda lestri íslenskra bókmennta og kynna yngri kynslóðum klassísk verk íslenskra bókmennta. Hann rifjaði upp eigin uppvaxtarár þegar lestur var stór hluti af daglegu lífi barna og ungmenna.
Skjánotkun hafi breytt lestrarvenjum
Guðmundur taldi að breytt heimilislíf og aukin skjánotkun hefðu haft veruleg áhrif á lestrarvenjur barna. Hann sagði að mörg börn eyddu nú miklum tíma fyrir framan skjái í stað þess að lesa bækur og taldi að sú þróun gæti haft áhrif á lesskilning og tungumálafærni. Hann sagði að efla þyrfti áhuga barna á lestri bæði innan skólakerfisins og á heimilum. Að hans mati væru kennarar oft settir í erfiða stöðu þegar nemendur kæmu í skólann með minni lestrarreynslu en áður.
Margt mjög vel gert
Arnþrúður benti hins vegar á að margt gengi vel í íslensku skólakerfi og fjölmargir nemendur, kennarar og skólar næðu góðum árangri. Hún taldi mikilvægt að umræðan snerist ekki eingöngu um vandamál heldur einnig um það sem vel væri gert og hún taldi að þetta sjónarmið ætti við mikinn meirihluta nemenda, kennara og skólastjórnenda.
Kennarar gegna lykilhlutverki
Guðmundur tók undir að öflugir kennarar skiptu miklu máli og sagði reynslu sína af Tryggva Gíslasyni sýna hversu mikil áhrif einstakir kennarar gætu haft á nemendur. Hann taldi þó að kennarar stæðu frammi fyrir öflugum samfélagsbreytingum sem erfitt væri að bregðast við án stuðnings foreldra og samfélagsins alls.
Í umræðunni vék Guðmundur einnig að áhrifum aukinnar fjölbreytni í íslensku samfélagi á stöðu tungumálsins. Hann sagði mikilvægt að nýir íbúar landsins fengju tækifæri til að læra íslensku og taka þátt í íslensku samfélagi, enda væri tungumálið ein af grunnforsendum menningar og samfélagslegrar samheldni.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.