
Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við dr. Guðrúnu Nordal, prófessor í íslensku við Háskóla Íslands og forstöðumann Stofnunar Árna Magnússonar í íslenskum fræðum, í síðdegisútvarpinu á Útvarpi Sögu, um íslenskukennslu fyrir fólk af erlendum uppruna og mikilvægi þess að íslenskan verði sameiginlegt samskiptamál allra landsmanna. Guðrún hvatti Íslendinga til að hætta að skipta sjálfkrafa yfir í ensku þegar fólk með erlent móðurmál reynir að tala íslensku. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Enskan kemur í veg fyrir nauðsynlega málþjálfun
Guðrún sagði algengt að Íslendingar skiptu yfir í ensku um leið og þeir heyrðu erlendan hreim. Þótt ætlunin væri að auðvelda samskiptin kæmi þetta í veg fyrir að fólk fengi nauðsynlega æfingu í tungumálinu.
Arnþrúður spurði hvort Íslendingar gerðu fólki erfiðara fyrir með þessum viðbrögðum. Guðrún tók undir það og sagði marga upplifa vonbrigði þegar viðmælandinn skipti yfir í ensku.
Hún benti á að fólk lærði ekki tungumál nema með daglegri notkun þess. Erlendur hreimur þýddi heldur ekki að viðkomandi skildi lítið eða hefði takmarkaðan orðaforða.
Íslenskukennsla þarf að vera aðgengileg á vinnutíma
Guðrún sagði nauðsynlegt að efla íslenskukennslu fyrir fólk sem hefði flutt til landsins og tryggja því raunhæf tækifæri til náms.
Hún nefndi fyrirtæki sem leyfðu starfsfólki að læra íslensku á vinnutíma. Ekki væri sanngjarnt að ætlast til þess að fólk sækti námskeið seint á kvöldin eftir langan vinnudag.
Arnþrúður spurði hvaða kröfur væri eðlilegt að gera til nýrra íbúa landsins.
Guðrún sagði tungumálakunnáttu nauðsynlega fyrir þátttöku í samfélaginu en jafnframt þyrfti að gefa fólki tíma og stuðning. Ekki væri hægt að ætlast til fullrar færni eftir aðeins 1–2 ár.
Íslenskan verði sameiginlegt tungumál samfélagsins
Arnþrúður lagði áherslu á að íslenskan héldist sem sameiginlegt tungumál allra sem byggju á Íslandi.
Guðrún tók undir það og sagði mikilvægt að fólk sem hefði búið hér árum saman fengi tækifæri til að læra íslensku í stað þess að enska yrði áfram helsta samskiptamálið.
Hún sagði íslenskukunnáttu fólks af erlendum uppruna hafa batnað mikið á undanförnum árum. Víða mætti hitta einstaklinga sem töluðu góða íslensku og vildu nota hana.
Guðrún hvatti Íslendinga til að sýna þolinmæði þegar fólk leitaði að orðum eða ætti erfitt með beygingar. Hún minnti á að Íslendingar töluðu sjálfir erlend tungumál með hreim og gerðu málfræðivillur.
Kröfur um íslenskukunnáttu í háskólanámi
Arnþrúður ræddi þær kröfur sem gerðar væru til tungumálakunnáttu við erlenda háskóla og spurði hvort sambærilegar kröfur ættu að gilda hér á landi.
Guðrún sagði eðlilegt að nemendur hefðu næga íslenskukunnáttu til að stunda nám á íslensku. Þeir þyrftu að skilja fyrirlestra, taka þátt í kennslu og þreyta próf.
Hún greindi þó á milli grunnnáms og framhaldsnáms. Í framhaldsnámi væru námsleiðir á ensku ætlaðar erlendum nemendum sem dveldu hér jafnvel aðeins í 1 ár. Þar væri ekki hægt að gera sömu kröfur.
Guðrún lagði áherslu á að íslenskan yrði áfram sameiginlegt tungumál samfélagsins og að stjórnvöld, atvinnurekendur og almenningur auðvelduðu fólki að tileinka sér hana.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.
