Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Jón Pétur Zimsen þingmann Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi skólastjóra í Síðdegisútvarpinu um stöðu lesskilnings og námsárangurs í grunnskólum. Í umræðunni kom fram að stór hluti nemenda nái ekki grunnfærni og að þróunin síðustu ár gefi tilefni til endurskoðunar á undirstöðum menntakerfisins. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Fjöldi nemenda nær ekki grunnfærni
Jón Pétur benti á að samkvæmt alþjóðlegum mælingum nái um 40% nemenda ekki lágmarksfærni í lesskilningi. Hann sagði að þetta þýddi að stór hópur barna ljúki grunnskóla án þess að hafa náð þeirri undirstöðu sem nauðsynleg sé fyrir frekara nám. Á sama tíma sé hlutfall þeirra sem sýni afburðahæfni mjög lágt sem bendi til þess að kerfið nái hvorki að styðja nægilega við þá sem standa höllum fæti né þá sem gætu náð lengra.
Árangur og líðan eru nátengd
Í umræðunni kom fram að veik staða í lesskilningi hafi bein áhrif á líðan nemenda. Jón Pétur sagði að þegar nemendur nái ekki tökum á grunnfærni minnki sjálfstraust þeirra og þeir eigi erfiðara með að fylgja námi eftir. Hann lagði áherslu á að lestur væri undirstaða alls náms og skortur á þeirri færni hefði áhrif á allar námsgreinar og þar með daglega upplifun nemenda í skólanum.
Merki um aukna vanlíðan
Jón Pétur vísaði til þess að kvíði, depurð og einmanaleiki meðal barna og ungmenna hafi aukist á sama tíma og námsárangur hefur dalað. Hann taldi að þessi þróun væri samhliða og veik staða í námi gæti ýtt undir vanlíðan. Nemendur sem upplifa sig undir í námi séu líklegri til að missa áhuga og tengingu við skólastarfið sem geti haft frekari áhrif á líðan þeirra.
Áhrif frá breyttu umhverfi nemenda
Í umræðunni kom fram að breyttar aðstæður utan skóla hefðu einnig áhrif. Jón Pétur benti á að aukin símanotkun og samfélagsmiðlar hefðu áhrif á einbeitingu og svefn og gætu þannig haft óbein áhrif á bæði námsárangur og líðan. Þetta skapi nýjar áskoranir fyrir skólakerfið sem þurfi að laga sig að breyttum veruleika nemenda.
Þörf á aðgerðum sem styrkja bæði árangur og líðan
Jón Pétur sagði, að þróunin sýni að ekki sé hægt að aðskilja umræðu um námsárangur og líðan. Að hans mati þarf að grípa til aðgerða sem styrkja grunnfærni samhliða því að bæta námsumhverfi nemenda. Hann lagði áherslu á að með markvissum breytingum væri hægt að snúa þróuninni við og bæta stöðu grunnskólans til lengri tíma.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.