Pétur Gunnlaugsson ræddi við Björn Jón Bragason, sagnfræðing og lögfræðing í síðdegisútvarpinu í dag, um stöðu tungumálanáms í íslenskum framhaldsskólum. Í þættinum lýsti Björn áhyggjum af því að vægi tungumála hefði dregist saman á undanförnum áratugum og taldi að það hefði áhrif á menntun, rannsóknir, samskipti við Norðurlönd og getu Íslendinga til að nýta sér reynslu nágrannaríkjanna. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Hefðbundið tungumálanám hafi veikst
Spurður um þróun tungumálanáms sagði Björn að kennsla í latínu hefði dregist mjög saman og að sama ætti við um önnur erlend tungumál. Hann sagði að í þýsku, frönsku og dönsku væri nú mun minni áhersla lögð á lestur bókmennta en áður og námið hefði í auknum mæli orðið almenn tungumálakynning fremur en ítarlegt tungumálanám.
Að mati Björns hefur þetta áhrif á undirbúning nemenda fyrir háskólanám, sérstaklega í greinum þar sem góð tungumálakunnátta og skilningur á eldri heimildum skipta miklu máli.
Tengsl við Norðurlönd hafa dregist saman
Þegar umræðan beindist að dönsku og öðrum Norðurlandamálum sagði Björn að minnkandi tungumálakunnátta hefði einnig áhrif á samstarf Íslands við nágrannaríkin. Hann taldi að sífellt færri Íslendingar gætu lesið dönsku eða norsku sér til gagns og það drægi úr beinum tengslum við sameiginlegan norrænan menningarheim.
Í því sambandi vísaði hann til erindis Tryggva Gunnarssonar, fyrrverandi umboðsmanns Alþingis, þar sem bent hefði verið á, að íslensk stjórnvöld kynntu sér ekki alltaf hvernig Danmörk og Noregur innleiddu Evrópureglur. Að mati Björns gæti skortur á tungumálakunnáttu verið ein skýring á því og leitt til óþarfa kostnaðar við innleiðingu reglna hér á landi.
Menningarlegt og hagrænt gildi
Undir lok umræðunnar var Björn spurður hvers vegna hann teldi tungumálanám skipta svo miklu máli. Hann svaraði því til að þar færi saman menningarlegt og hagnýtt gildi. Tungumál væru forsenda þess að rannsaka eldri heimildir, skilja sögu og eiga greið samskipti við nágrannaþjóðir en jafnframt hefðu þau bein áhrif á stjórnsýslu, atvinnulíf og alþjóðlegt samstarf.
Hann taldi því mikilvægt að efla tungumálanám á ný og styrkja stöðu þeirra greina sem hefðu um langt skeið verið meðal hornsteina íslensks menntakerfis.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.