Ný skýrsla sem unnin var fyrir Samtök sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu (SSH) varpar ljósi á aukið álag á kennara og annað starfsfólk grunnskóla og leggur fram tillögur að úrbótum. Niðurstöðurnar voru kynntar á fundi SSH og skólastjórnenda 19. maí síðastliðinn. Skýrslan er hluti af sóknaráætlun höfuðborgarsvæðisins fyrir árin 2025 til 2029 á sviði velferðar og samfélags. Niðurstöður skýrslunnar voru kynntar á fundi SSH og skólastjórnenda í vikunni.
Fjölgun þungra mála og hegðunarvandi
Í skýrslunni eru helstu álagsþættir í skólastarfi raktir og þar nefnd fjölgun þungra mála, aukinn hegðunar- og samskiptavandi nemenda, erfið samskipti við foreldra og skortur á starfsfólki. Þá er einnig bent á að breytt samsetning nemendahópsins hafi skapað nýjar áskoranir í grunnskólum. Sérstaklega er nefnt að fjölgun nemenda með íslensku sem annað tungumál hafi aukið álag í skólastarfi.
Skýrslan var unnin af Skólastofunni slf. af þeim Dr. Ingvari Sigurgeirssyni og Dr. Lilju M. Jónsdóttur. Hún byggir á rýnihópaviðtölum við 163 starfsmenn í 25 grunnskólum auk spurningakönnunar sem um 2.000 manns tóku þátt í.
Góðir stjórnunarhættir sagðir skipta sköpum
Eitt af meginskilaboðum skýrslunnar er að stjórnunarhættir geti haft afgerandi áhrif á líðan starfsfólks og álag í skólum. Þar er lögð áhersla á mikilvægi þess að starfsfólk hafi greiðan aðgang að stjórnendum, að stjórnendur sýni sveigjanleika og að traust ríki í samskiptum kennara og stjórnenda.
Sveitarfélögin sameinist um úrbætur
Skólamálanefnd SSH hefur þegar tekið skýrsluna til umfjöllunar og lagt fram tillögur að næstu skrefum. Áhersla er lögð á aukið samstarf sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu um úrbætur í skólastarfi. Meðal þeirra aðgerða sem taldar eru brýnastar eru samræmdari verkferlar vegna nemenda með alvarlegan hegðunarvanda, aukinn stuðningur við þá skóla þar sem álag er mest, fækkun funda og einföldun skýrslugerðar og námsmats.
Einnig er lagt til að þróunarverkefni í skólum verði innleidd með hóflegri hætti til að draga úr álagi á starfsfólk. Gert er ráð fyrir að vinna við þessar aðgerðir hefjist innan sex mánaða.
Hluti af stefnumótun um farsæld barna
Verkefnið er hluti af stærri stefnumótun sveitarfélaganna um farsæld barna á höfuðborgarsvæðinu. Þar undir fellur meðal annars stofnun farsældarráðs, vinna við móttöku barna af fjölbreyttum menningar- og tungumálabakgrunni og uppbygging sérskólaúrræða.
Að mati höfunda skýrslunnar gefa niðurstöðurnar skýra mynd af stöðunni í grunnskólum á höfuðborgarsvæðinu og geti orðið grunnur að markvissum úrbótum á næstu árum.