Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Atla Lilliendahl og Öldu Björk Lilliendahl, ferðaþjónusturekendur í Skeiða- og Gnúpverjahreppi, í síðdegisútvarpinu á Útvarpi Sögu um fyrirhugað náttúru- og innviðagjald við Þingvelli, Gullfoss og Geysi. Samkvæmt útreikningum Atla myndi gjaldið hækka kostnað við ferð með 40 manna rútu um Gullna hringinn um 180.000 krónur, eða 4.500 krónur á farþega. Þau óttast að hækkunin dragi úr eftirspurn og bitni á fyrirtækjum sem þegar hafa selt ferðir langt fram í tímann. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Hver rútuferð gæti orðið 180.000 krónum dýrari
Atli spurði hvort stjórnvöld gerðu sér grein fyrir afleiðingum þess að hækka verð hópferða um 4.500 krónur á mann þegar Ísland væri í harðri alþjóðlegri samkeppni. Hann vísaði til þess að komum skemmtiferðaskipa hefði fækkað um allt að 70% á sumum svæðum eftir breytingar á gjaldtöku og óttaðist sambærilega þróun á Suðurlandi.
Arnþrúður spurði hvort ferðamenn gætu einnig dregið úr kaupum á mat, handverki og annarri þjónustu vegna aukins ferðakostnaðar. Alda tók undir það og sagði áhrifin geta náð til fjölmargra fyrirtækja sem byggðu afkomu sína á ferðamannastraumnum.
Ferðir og gisting þegar seld langt fram í tímann
Alda Björk gagnrýndi skamman fyrirvara á gjaldtökunni. Ferðaskrifstofur hefðu þegar selt stóran hluta ferða næsta árs og gætu ekki sent viðskiptavinum aukareikninga vegna nýrra opinberra gjalda. Fyrirtækin þyrftu því sjálf að bera kostnaðaraukann.
Alda Björk sagði hjónin þegar hafa tekið við gistibókunum langt fram á næsta ár og jafnvel þarnæsta ár. Arnþrúður lagði áherslu á mikilvægi fyrirsjáanlegrar skattlagningar fyrir rekstraráætlanir. Atli nefndi að erlendis væri fyrirtækjum að hans sögn oft gefinn 2–4 ára aðlögunartími við sambærilegar breytingar.
Fleiri álögur bætast við hátt verðlag
Atli nefndi að auk náttúrugjaldsins væri fyrirhuguð 15,9% hækkun kílómetragjalds og 5,2% hækkun gistináttagjalds um áramótin. Alda Björk vakti einnig athygli á áformum um að hækka virðisaukaskatt á baðlón úr 11% í 24%.
Hún sagði ferðamenn þegar farna að spara vegna verðlags á Íslandi. Gestir þeirra kæmu í auknum mæli með mat að heiman, meðal annars núðlur og annan þurrmat, í stað þess að kaupa allar máltíðir hér.
Atli taldi ekki raunhæft að ætla ferðamönnum að heimsækja einfaldlega aðra landshluta vegna gjaldtökunnar. Fólk kæmi til Íslands til að skoða ákveðnar náttúruperlur og gæti valið önnur lönd ef ferðin yrði of dýr.
Vilja fresta gjaldtökunni þar til áhrifin hafa verið metin
Atli sagði stjórnvöld ekki hafa lagt fram fullnægjandi mat á áhrifum gjaldsins á eftirspurn og afkomu ferðaþjónustunnar. Hann gagnrýndi jafnframt skort á samráði við rekstraraðila.
Arnþrúður spurði hvort nægilegt tillit hefði verið tekið til samkeppnisstöðu Íslands og þeirra áhrifa sem hærra verð gæti haft á atvinnulífið.
Alda Björk og Atli tóku fram að ferðaþjónusturekendur væru ekki andvígir því að greiða til uppbyggingar innviða. Þau töldu hins vegar nauðsynlegt að fresta gjaldtökunni, ræða við fyrirtækin og meta efnahagslegar afleiðingar hennar áður en hún kæmi til framkvæmda.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.