Valdi ríkisins var beitt óhóflega á þeim tíma sem Covid faraldurinn gekk yfir. Aðgerðir stjórnvalda hafi falið í sér miklar skerðingar á grundvallarréttindum. Margar af þessum skerðingum hafi ekki verið rökstuddar með lögmætum hætti. Þetta segir Logi Kjartansson lögfræðingur en hann var gestur Valgerðar Jónsdóttur í Menntaspjallinu sem hlusta má á í spilaranum hér að neðan.
Margir upplifðu að frelsið væri tekið af þeim
Logi bendir á að á COVID-tímabilinu hafi verið gripið til fordæmalausra aðgerða sem höfðu víðtæk áhrif á daglegt líf fólks. Hann telur að á margan hátt hafi aðgerðirnar falið í sér miklar skerðingar á grundvallarréttindum svo sem tjáningarfrelsi, ferðafrelsi og réttindum til að hittast og eiga í samskiptum. Margir hafi upplifað að frelsi þeirra hafi verið tekið af þeim án nægilegra sannana um að það væri nauðsynlegt.
Áskorun að tryggja að beiting ríkisvaldsins sé í samræmi við lög og reglur
Þar að auki vakti Logi athygli á því að margar af þessum skerðingum hafi ekki verið rökstuddar með lögmætum hætti. Hann taldi að það hafi verið mikil áskorun að tryggja að beiting ríkisvaldsins væri í samræmi við lög og reglur á þessum tíma. Hann setti spurningarmerki við hvort viðbrögð stjórnvalda hafi verið í samræmi við það sem eðlilegt væri í lýðræðislegu samfélagi, þar sem valdi stjórnvalda ætti að vera settar skorður með lögum.
Gagnrýnir aðgerðir sem beitt var til að skapa ótta meðal almennings
Á sama tíma nefndi Logi að almenningur hafi í mörgum tilfellum verið látinn trúa á alvarleika faraldursins, jafnvel þó síðar hafi komið í ljós að umfang faraldursins var ekki eins stórt og upphaflega var haldið fram. Hann gagnrýndi aðgerðir sem beitt var til að skapa ótta meðal almennings, sem leiddi til þess að fólk fylgdi takmörkunum af ótta við afleiðingar. Að hans mati hefur þetta skapað hættulegt fordæmi fyrir hvernig hægt er að nýta vald til að stjórna almenningsáliti.
Verður að draga lærdóm af valdbeitingu stjórnvalda á COVID-tímabilinu
Logi telur að það sé mikilvægt að skoða þessi mál í sögulegu samhengi og draga lærdóm af því hvernig stjórnvöld beittu valdi sínu á COVID-tímabilinu. Hann telur að slík valdbeiting megi aldrei gerast án þess að fyrir liggi skýrar ástæður og lögmæti aðgerða, enda séu skerðingar á frelsi og réttindum almennings eitt af því sem lýðræðisríki ættu að forðast nema nauðsyn krefji.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan