Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Ólaf Adolfsson, lyfjafræðing og þingmann Sjálfstæðisflokksins, í síðdegisútvarpinu í dag, um aukið hlutverk lyfjafræðinga í heilbrigðisþjónustunni og mögulegan ávísunarrétt þeirra. Ólafur sagði freistnivanda geta skapast þegar lyfjafræðingur hefur fjárhagslega hagsmuni af sölu lyfja og því væri ekki hægt að veita stéttinni ótakmarkaða heimild til að ávísa lyfjum. Heilbrigðisráðherra gerir ráð fyrir að lyfsalar annist bólusetningar og geti ávísað bólusetningarefni. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Fjárhagslegir hagsmunir geta haft áhrif
Ólafur gerði sjálfur grein fyrir hagsmunatengslum sínum og sagði hann eiga 3 apótek og eina lyfjaheildsölu. Hann benti á að reglur hefðu verið settar um að læknar mættu ekki eiga apótek svo þeir væru ekki í þeirri stöðu að ávísa lyfjum sem þeir hefðu síðan fjárhagslega hagsmuni af að selja.
Sami vandi gæti komið upp ef lyfjafræðingum yrði veittur mjög víðtækur ávísunarréttur. Lyfjafræðingar væru ekkert undanþegnir því að fjárhagslegir hagsmunir gætu haft áhrif á dómgreind.
Innflutningur lyfja eykur freistnivandann
Arnþrúður vakti athygli á því að apótek með heildsöluleyfi gætu einnig flutt lyf inn. Þá gæti sami aðili haft hag af innflutningi lyfsins, sölu þess og jafnframt komið að ákvörðun um hvaða lyf viðskiptavinurinn fengi. Hún sagði þetta skapa siðferðilegan freistnivanda.
Ólafur benti á að lyfjaverð væri ekki ákveðið frjálst af apótekunum heldur þyrfti samþykki Lyfjastofnunar. Samkeppni og reglur um verð ættu jafnframt að draga úr möguleikum á að misnota slíka stöðu.
Auknar heimildir þurfa skýr mörk
Ólafur sagði þó ýmis tækifæri felast í því að nýta þekkingu lyfjafræðinga betur. Í öðrum löndum gætu þeir meðal annars framkvæmt ákveðin próf og í sumum tilfellum ávísað lyfjum þegar niðurstaða lægi fyrir. Það væri hins vegar annað en að veita þeim sama ávísunarrétt og læknum án takmarkana.
Arnþrúður benti á að læknirinn hefði almennt heildaryfirsýn yfir heilsufar sjúklingsins en lyfjafræðingurinn sæi aðeins hluta myndarinnar og þekkti lyfin. Því þyrfti að tryggja góða upplýsingamiðlun, skráningu í sjúkraskrá og skýra ábyrgð áður en hlutverk lyfjafræðinga yrði víkkað enn frekar. Hættan væri sú að undirliggjandi aðrir sjúkdómar fengju ekki athygli lyfjafræðinga sem hefðu ekki yfirsýn yfir heildarmyndina.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.