Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Ólaf Ragnar Grímsson, fyrrverandi forseta Íslands og einn stofnenda Áfram Ísland, í síðdegisútvarpinu um þau sjónarmið sem heyrst hafa að þjóðaratkvæðagreiðsla um viðræður Íslands við Evrópusambandið snúist fyrst og fremst um að „kíkja í pakkann“. Ólafur hafnaði þeirri framsetningu og sagði að með henni væri gefin röng mynd af því hvað aðildarviðræður við Evrópusambandið fælu í raun í sér. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Segir samningana ekki fjalla um vexti eða verðlag
Aðspurður um þau rök að eðlilegt væri að hefja viðræður og kanna hvaða kjör Ísland gæti fengið sagði Ólafur að umræðan væri byggð á misskilningi. Hann sagði að ekkert yrði samið um vexti, verðlag, húsnæðismál, atvinnustig eða upptöku evru í aðildarsamningunum, þrátt fyrir að þau atriði bæru oft á góma í umræðunni.
Að sögn Ólafs snúist samningarnir þess í stað um aðlögun Íslands að stofnanakerfi og regluverki Evrópusambandsins. Hann sagði því villandi að halda því fram að þjóðaratkvæðagreiðslan snerist einfaldlega um að „kíkja í pakkann“.
Grundvallarmunur á undanþágum og aðlögunarfrestum
Ólafur vék að þeirri umræðu að Ísland gæti samið um víðtækar undanþágur frá reglum Evrópusambandsins. Hann sagði mikilvægt að greina á milli varanlegra undanþága og tímabundinna aðlögunarfresta.
Hann sagði að grunnsáttmálar Evrópusambandsins mörkuðu rammann fyrir aðild og ekki yrði samið upp á nýtt um grundvallarreglur sambandsins. Það sem kæmi til álita væru að hans sögn aðlögunartímabil á einstökum sviðum, en þau breyttu ekki þeirri meginreglu að regluverk sambandsins tæki að lokum gildi.
Hvetur fólk til að kynna sér efni samninganna
Ólafur sagði jafnframt að umræðan um þjóðaratkvæðagreiðsluna hefði í of miklum mæli beinst að atriðum sem yrðu ekki hluti af aðildarsamningunum. Hann hvatti fólk til að kynna sér hvernig aðildarferlið væri upp byggt og hvaða efni samningaviðræður við Evrópusambandið tækju raunverulega til áður en það tæki afstöðu.
Mikilvægt sé að umræðan byggðist á efni samninganna sjálfra fremur en væntingum um atriði sem kæmu þar ekki við sögu.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.