Opið hlutafélagaform skapar svigrúm til misnotkunar

Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Guðmund Ólafsson hagfræðing, í Síðdegisútvarpinu um eignarform fyrirtækja og möguleika á misnotkun innan mismunandi rekstrarforma. Í viðtalinu kom fram að Arnþrúður vakti athygli á því að ákveðin fyrirtækjaform gætu nýst til að færa áhættu frá eigendum, en Guðmundur tók undir þá gagnrýni og sagði opið hlutafélagaform sérstaklega skapa slíkt svigrúm. Hann bar jafnframt saman við þróun efnahagskerfis í Rússlandi þar sem hann sagði blandað fyrirkomulag vera við lýði. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.

Arnþrúður bendir á svigrúm til að færa áhættu

Í umræðunni lýsti Arnþrúður Karlsdóttir því að ákveðin rekstrarform, félaga með takmarðari ábyrgð, einkum þar sem eignarhald og ábyrgð væru aðskilin, gætu skapað aðstæður þar sem hægt væri að færa áhættu frá eigendum yfir á aðra aðila. Hún setti það í samhengi við hvernig fyrirtæki gætu starfað með takmarkaða ábyrgð en haft aðgang að opinberum stuðningi eða björgunaraðgerðum stjórnvalda eins og RÚV með ohf fyrirkomulaginu.

Guðmundur gagnrýnir opið hlutafélagaform

Guðmundur tók undir þessa nálgun og sagði opið hlutafélagaform sérstaklega bjóða upp á misræmi milli áhættu og ábyrgðar. Í máli hans kom fram að í slíkum félögum gæti hagnaður runnið til eigenda á meðan tap eða áhætta færðist yfir á samfélagið, til dæmis í gegnum opinbera aðkomu eða kerfislægar bjargir. Í þættinum kom fram að um veikleika í kerfinu væri og slíkt fyrirkomulag gæti orðið að tækifæri til svindls ef ekki væri gripið til aðgerða. Arnþrúður sagði jafnfram að ohf fyrirkomulagið gæti haldið rekstarfyrirkomulaginu fjarri eiganda sem væri ríkissjóður og ráðherra væri sá eini sem komi að skilum á ársreikningi með undirritun sinni.

Rússland með blandað kerfi

Í framhaldi bar Guðmundur Ólafsson þetta saman við efnahagskerfi Rússlands. Hann sagði að þar væri ekki lengur um hreint ríkisrekstrarkerfi að ræða heldur blandað kerfi þar sem einkafyrirtæki og ríkisfyrirtæki störfuðu samhliða. Guðmundur taldi að þetta fyrirkomulag minnti að ákveðnu leyti á það sem þekkist á Norðurlöndum og sýndi að skýr skil milli sósíalisma og kapítalisma ættu síður við í nútímanum.

Hugmyndafræðileg skil óljós

Í umræðunni lagði Guðmundur einnig áherslu á að hefðbundin hugmyndafræðileg skil milli ólíkra efnahagskerfa væru orðin óskýr. Hann sagði raunveruleg hagkerfi byggjast á blöndu mismunandi rekstrarforma þar sem bæði opinber og einkarekin starfsemi væru samofin. Að hans mati væri því mikilvægt að greina kerfin út frá raunverulegri virkni þeirra fremur en fræðilegum skilgreiningum.

Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.

Deila þessari frétt á samfélagsmiðla

Deila