Kristján Örn Elíasson ræddi við Björn Þorfinnsson, alþjóðlegan skákmeistara, Gunnar Frey Rúnarsson formann Víkingaklúbbsins, Sigurð Þórðarson skákáhugamann og Hauk Hauksson fréttamann í þættinum Við skákborðið, um áhrif stjórnmála á alþjóðlega skákhreyfingu. Rússland og Hvíta-Rússland mega ekki senda landslið á ólympíuskákmótið og Björn sagði mjög sorglegt að pólitíkin hefði skriðið inn í skákina. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Rússar annað ólympíumótið í röð utan keppni
Haukur spurði Björn hvort útilokun Rússa væri enn hluti af refsiaðgerðum. Björn staðfesti það og sagði stöðuna mjög óheppilega fyrir skákina. Rússar hefðu um árabil verið eitt helsta stórveldi skákheimsins og ættu sterk tengsl við Alþjóðaskáksambandið FIDE.
Þetta er annað ólympíuskákmótið í röð þar sem rússneskt landslið tekur ekki þátt. Rússneskir skákmenn geta hins vegar teflt sem einstaklingar á öðrum mótum undir fána FIDE.
Björn sagði rússneskt lið án efa hafa verið í baráttunni um efstu sætin ef það hefði fengið að taka þátt. Fyrir skákmenn væri sárt að sjá eina sterkustu skákþjóð heims útilokaða frá keppni.
Skákmennirnir sjálfir vilji tefla
Umræðan snerist einnig að því að íþróttamenn séu oft látnir bera afleiðingar pólitískra ákvarðana sem þeir hafi sjálfir lítil áhrif á.
Björn sagði sína reynslu vera þá að skákmenn væru almennt ekki mjög pólitískir. Menn frá ríkjum sem ættu í miklum pólitískum deilum gætu átt ágæt persónuleg samskipti og viljað tefla hver við annan.
Hann nefndi meðal annars Armena og Asera sem dæmi. Þjóðirnar ættu langa sögu átaka en margir af bestu skákmönnum þeirra ættu engu að síður góð samskipti sín á milli. Spennan kæmi helst upp þegar landslið þjóðanna mættust.
„Það er alltaf leiðinlegt þegar íþróttum og pólitík er blandað saman,“ sagði Björn.
Mismunandi reglur gagnvart þjóðum gagnrýndar
Haukur, Gunnar og Sigurður tóku upp samanburð á stöðu Rússlands og Hvíta-Rússlands annars vegar og Ísraels hins vegar. Þeir gagnrýndu að rússnesk og hvítrússnesk landslið væru útilokuð en Ísrael fengi áfram að senda lið til keppni þrátt fyrir stríðsrekstur í Mið-Austurlöndum.
Björn benti á að pólitískar deilur hefðu einnig haft áhrif á viðureignir Ísraels. Pakistan mætti ekki til leiks gegn Ísrael á mótinu og einstakir keppendur frá öðrum ríkjum hefðu einnig neitað að tefla við Ísraelsmenn.
Hann sagði slík tilvik oft tengjast fyrirmælum stjórnvalda fremur en vilja skákmannanna sjálfra.
„Við erum ein fjölskylda“
Kristján rifjaði upp að einkunnarorð FIDE væru „Gens una sumus“ sem merkir að skákmenn séu ein fjölskylda. Á stórmótum þekktust keppendur milli landa, borðuðu saman og ættu oft góð samskipti þrátt fyrir deilur ríkisstjórna þeirra.
Hann sagði þess vegna sérkennilegt þegar pólitísk afskipti kæmu inn í skákina og réðu því hverjir mættu tefla hver við annan eða hvaða þjóðir mættu senda landslið.
Umræðan snerist því ekki aðeins um Rússa og Hvítrússa heldur stærri spurningu um hversu langt stjórnmál eigi að fá að teygja sig inn í alþjóðlegar íþróttir og hvort íþróttamenn eigi að bera ábyrgð á ákvörðunum ríkisstjórna sinna.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.