Hjördís Vilhjálmsdóttir ræddi við Vilhjálm Árnason, bæjarstjóra, Reykjanesbæjar og Gunnlaug Kárason, formann bæjarráðs, í þættinum Skipulagsmál í dag, um nýja stefnu sveitarfélagsins í lóða- og húsnæðismálum. Byggingarréttargjöld fyrir íbúðarhúsnæði hafa verið felld niður og eru ókeypis í dag og gjöld fyrir atvinnuhúsnæði séu nú sömuleiðis fáanlegt án endurgjalds. Samhliða er unnið að því að auka framboð lóða fyrir einbýlishús, parhús og raðhús. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Vilhjálmur sagði Reykjanesbæ hafa verið farinn að sjá svipaða þróun og orðið hefði annars staðar þar sem áhersla væri lögð á stór fjölbýlishús og tekjur sveitarfélaga af háum gatnagerðar- og byggingarréttargjöldum.
Hann sagði slíka nálgun ekki endilega skila því húsnæði sem íbúarnir vildu og jafnframt geta aukið álag á innviði. Fleiri íbúðir á litlu svæði þýddu meðal annars meiri umferð, aukið álag á fráveitu, vatns- og rafmagnskerfi og fleiri börn í leik- og grunnskólum.
Þótt sveitarfélagið fengi miklar tekjur til skamms tíma væri þróunin því ekki sjálfkrafa sjálfbær.
Nóg land til að fjölga lóðum
Vilhjálmur sagði Reykjanesbæ hafa það forskot að mikið land væri til ráðstöfunar og fjöll eða aðrar landfræðilegar hindranir takmörkuðu ekki stækkun byggðar með sama hætti og sums staðar annars staðar.
Sveitarfélagið gæti því brotið nýtt land undir byggð og aukið framboð lóða í stað þess að þétta byggðina sífellt meira.
Markmiðið væri að bjóða húsnæði sem fjölskyldur og fólk sem starfar á Suðurnesjum vilji raunverulega búa í.
Einstaklingar geti aftur byggt sjálfir
Gunnlaugur sagði ákall eftir breytingunni hafa komið skýrt fram í kosningabaráttunni. Fólk hefði spurt hvort framtíðin fælist eingöngu í fjölgun fjölbýlishúsa.
Hann sagði mikilvægt að einstaklingar gætu aftur fengið lóð og byggt fyrir sjálfa sig í stað þess að stórir aðilar og sjóðir sæju um stærstan hluta nýbygginga.
Nýja stefnan á meðal annars að skapa möguleika fyrir ungt par að byggja eigið parhús eða raðhús og hafa meiri áhrif á hvernig heimilið verður úr garði gert.
Fjölbýlishúsin fylltu skólann hraðar en gert var ráð fyrir
Gunnlaugur nefndi þróunina við Stapaskóla sem dæmi um hvers vegna sveitarfélagið vildi breyta um stefnu.
Þar hafði skipulagi verið breytt úr sérbýlislóðum yfir í fjölbýli. Húsin risu hratt og íbúðirnar seldust en afleiðingin varð sú að skólinn fylltist og árgangar urðu mun stærri en gert hafði verið ráð fyrir.
Hann sagði slíkar ákvarðanir hafa keðjuverkandi áhrif og því þyrfti að vanda skipulagið frá upphafi.
Sérbýli sett í forgang
Nýr meirihluti telur nú nóg komið af fjölgun fjölbýlishúsa í bili og ætlar að leggja meiri áherslu á einbýlishús, parhús og raðhús.
Vilhjálmur sagði kannanir sem sveitarfélagið hefði skoðað sýna að fólk kallaði eftir eigin rými. Í strjálbýlu landi með nægt byggingarland ætti skipulagið að taka meira mið af þeirri eftirspurn.
Lækkun byggingarréttargjaldanna og aukið framboð lóða eiga samkvæmt því að gera einstaklingum og minni verktökum auðveldara að byggja án þess að þurfa að fjármagna há gjöld og vaxtakostnað áður en framkvæmdir hefjast.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.