Reykjavíkurborg hefur lagt fram fyrstu heildstæðu stefnu sína um gönguvæna borg, Gönguvæn Reykjavík 2036, ásamt aðgerðaáætlun til ársins 2031. Með stefnunni hyggst borgin auka vægi gangandi vegfarenda og skapa mannvænna, öruggara og aðgengilegra borgarumhverfi.
Í stefnunni kemur fram að markmiðið sé að gera það öruggt, aðgengilegt og eftirsóknarvert fyrir fólk að ferðast fótgangandi, óháð aldri, getu eða búsetu. Þar er jafnframt bent á að bílanotkun sé enn mjög há í Reykjavík miðað við aðrar evrópskar höfuðborgir á meðan hlutfall gangandi sé lægra en víða annars staðar.
Vilji til göngu meiri en raunveruleg notkun
Samkvæmt ferðavenjukönnunum vilja um 25% borgarbúa ganga til vinnu en aðeins 13% gera það í reynd. Borgin telur þetta benda til þess að með bættum gönguleiðum, skýrari tengingum og auknu öryggi sé hægt að fá fleiri til að velja göngu sem daglegan ferðamáta.
Stefnan tengist markmiðum Aðalskipulags Reykjavíkur 2040 þar sem gert er ráð fyrir að hlutfall gangandi í öllum ferðum verði að minnsta kosti 22% árið 2030 og að virkir ferðamátar verði orðnir yfir 50% allra ferða árið 2040.
Áhersla á tengingar, öryggi og upplifun
Stefna borgarinnar byggir á 3 meginstoðum. Fyrsta stoðin snýr að virkni og tengingum með uppbyggingu samfellds nets gönguleiða sem tengir saman heimili, skóla, vinnustaði, þjónustu og almenningssamgöngur.
Önnur stoðin fjallar um öryggi og aðgengi. Þar er lögð sérstök áhersla á börn, eldri borgara og aðra viðkvæma hópa með bættri lýsingu, öruggari gönguþverunum og skýrari hönnunarviðmiðum.
Þriðja stoðin snýr að upplifun og gæðum borgarrýmis. Þar er meðal annars horft til aukins gróðurs, skjóls, dvalarsvæða og mannvænnar hönnunar til að gera göngu bæði þægilegri og ánægjulegri.
Aðgerðir fram til 2031
Í aðgerðaáætluninni eru lagðar til fjölmargar framkvæmdir og úrbætur næstu ár. Þar má meðal annars nefna samstarf við skóla um að fjölga gönguferðum barna til og frá skóla, greiningar á gönguleiðum við strætóstöðvar og fyrirhugaðar Borgarlínustöðvar, bættar gönguþveranir og lýsingu við fjölfarna stíga.
Einnig er gert ráð fyrir lægri aksturshraða í íbúagötum, úrbótum á gatnamótum, aukinni vetrarþjónustu og skýrara skipulagi snjósöfnunarsvæða.
Alþjóðleg ráðgjöf við vinnuna
Stefnan var unnin af stýrihópi sem hóf störf í september 2025. Við vinnuna naut borgin meðal annars ráðgjafar frá alþjóðasamtökunum Walk21 sem sérhæfa sig í stefnumótun um gönguvænar borgir.
Drög að stefnunni voru kynnt í samráðsgátt Reykjavíkurborgar í apríl 2026 og bárust alls 6 umsagnir. Með stefnunni setur borgin fram framtíðarsýn um Reykjavík þar sem auðvelt og öruggt verði að ferðast fótgangandi og þar sem bætt gönguaðstaða á að stuðla að auknum lífsgæðum og sterkari nærumhverfum.