Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Guðlaug Þór Þórðarson, þingmann Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi utanríkisráðherra í síðdegisútvarpinu um áhrif mögulegrar aðildar Íslands að Evrópusambandinu á íslenska lagasetningu, fullveldi og daglegt líf landsmanna. Guðlaugur sagði ríkisstjórnina forðast að ræða afleiðingar inngöngu í ESB. Benti hann á að með inngöngu í Evrópusambandið myndi Ísland færa stóran hluta lagasetningarvalds síns til Brussel og reglur sambandsins hefðu þá forgang fram yfir íslensk lög. Hann sagði jafnframt að fjölmargir þættir íslensks samfélags og hefða gætu tekið verulegum breytingum undir sameiginlegu regluverki ESB. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
ESB-reglur yrðu framar íslenskum lögum
Guðlaugur sagði að einn mikilvægasti þátturinn í umræðunni um ESB-aðild væri sá að Evrópusambandið byggðist á sameiginlegri lagasetningu þar sem reglur sambandsins hefðu forgang gagnvart landslögum aðildarríkja. Hann sagði að þegar reglur væru samþykktar innan sambandsins yrðu þær sjálfkrafa hluti af réttarkerfi viðkomandi ríkis og Alþingi gæti ekki sett lög sem gengju gegn þeim.
Ekki rætt við almenning með skýrum hætti
Hann gagnrýndi að ríkisstjórnin ræddi þetta ekki með skýrum hætti við almenning og sagði kjarnann í málinu vera þann að Ísland myndi færa ákvarðanavald frá íslenskum stjórnvöldum, til stofnana í Brussel. Guðlaugur sagði að þróunin innan Evrópusambandsins hefði lengi gengið í átt að meiri miðstýringu og auknum völdum sameiginlegra stofnana á kostnað þjóðríkjanna.
Embættismannakerfi ESB færi í raun með völdin hér á landi
Í viðtalinu sagði Guðlaugur að stór hluti ákvarðanatöku innan Evrópusambandsins færi fram innan umfangsmikils embættismannakerfis sem almenningur hefði lítil áhrif á. Hann sagði að litlar þjóðir eins og Ísland ættu erfitt með að hafa afgerandi áhrif á stefnumótun sambandsins þar sem stærri ríki réðu mestu um þróun mála.
Hann nefndi einnig að Ísland hefði aðeins fáa fulltrúa á Evrópuþinginu, miðað við stærri ríki og vægi landsins innan ráðherraráðs sambandsins yrði takmarkað. Að hans mati myndi aðild því veikja getu Íslendinga til að taka sjálfstæðar ákvarðanir um eigin málefni.
Veiðibönn myndu gera útaf við íslenskar hefðir
Guðlaugur fjallaði ítarlega um áhrif sameiginlegrar náttúruverndarstefnu Evrópusambandsins og sagði að ýmsar íslenskar hefðir og atvinnugreinar gætu orðið fyrir bönnum eða miklum takmörkunum. Þar nefndi hann eggjatöku, selveiðar og hvalveiðar, auk þess sem hann sagði að breytingar á jeppum og akstur á hálendinu féllu einnig undir strangara regluverk.
Í umræðunni fór hann einnig yfir fuglaveiðar og sagði að samkvæmt þeim reglum sem ræddar hefðu verið innan Evrópusambandsins yrði bannað að veiða alla sjófugla. Hann nefndi sérstaklega lunda, svartfugl, svartbak og máva sem dæmi um fugla sem gætu fallið undir bann. Guðlaugur sagði hins vegar að spói, lóa og hrossagaukur væru meðal þeirra fugla sem mætti veiða samkvæmt því sem hann lýsti úr regluverkinu.
Hann sagði að slíkar reglur væru mótaðar út frá sameiginlegri stefnu fyrir Evrópu í heild en ekki íslenskum aðstæðum eða hefðum. Guðlaugur sagði að margir Íslendingar gerðu sér ekki grein fyrir hversu víðtæk áhrif slíkt regluverk gæti haft á daglegt líf og atvinnuhætti landsmanna.
Málið snýst um fullveldi Íslands
Þá sagði Guðlaugur að málið snerist í grunninn um það hvort Íslendingar vildu áfram fara sjálfir með stjórn eigin mála. Hann sagði að Ísland hefði byggt upp sterka stöðu sem sjálfstætt ríki með eigin lagasetningu, auðlindastjórn og viðskiptastefnu og mikilvægt væri að almenningur fengi skýra mynd af afleiðingum ESB-aðildar áður en gengið yrði til þjóðaratkvæðagreiðslu.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.