Arnþrúður Karlsdóttir ræddi við Diljá Mist Einarsdóttur, þingmann Sjálfstæðisflokksins og nefndarmann í utanríkismálanefnd Alþingis, í síðdegisútvarpinu á Útvarpi Sögu um fréttaflutning Ríkisútvarpsins og hlutleysi í umfjöllun um stjórnmál. Arnþrúður gagnrýndi fyrirkomulag Silfursins um bandarísku þingkosningarnar og taldi sjónarmið þátttakenda hafa verið of einhliða. Diljá Mist sagði ríkismiðla bera sérstaka ábyrgð á að gæta hlutleysis og tryggja að ólík sjónarmið kæmust að. Í samtalinu kom Diljá fram hugmynd um að Útvarp Saga fengi reglulegan dagskrártíma hjá RÚV. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Gagnrýnir einhliða umfjöllun Silfursins um bandarísk stjórnmál
Arnþrúður gagnrýndi umfjöllun Silfursins um bandarísku þingkosningarnar og sagði hafa verið áberandi hversu neikvæðir þátttakendur hefðu verið í garð Donalds Trump Bandaríkjaforseta. Hún taldi að í stað þess að fjalla um kosningarnar frá ólíkum sjónarhornum hefði umræðan einkennst af gagnrýni á forsetann, þótt hann væri sjálfur ekki í kjöri.
Hún benti á að fimm viðmælendur hefðu setið í þættinum ásamt þáttastjórnanda og að hennar mati hefði skort verulega á að andstæð sjónarmið fengju að njóta sín. Hún spurði hvort slíkur fréttaflutningur samræmdist hlutverki Ríkisútvarpsins og þeirri ábyrgð sem fylgdi rekstri ríkismiðils.
Diljá Mist tók undir mikilvægi þess að ólík sjónarmið kæmust að en tók sérstaklega fram að hún hefði ekki séð umræddan þátt Silfursins. Hún gæti því ekki lagt sjálfstætt mat á þá umfjöllun sem Arnþrúður vísaði til.
Ríkismiðlar beri ríkari skyldur til hlutleysis
Diljá sagði sérstakar hlutleysiskröfur gerðar til ríkismiðla, umfram þær sem giltu um aðra fjölmiðla. Því væri mikilvægt að Ríkisútvarpið gætti jafnvægis í umfjöllun um pólitísk álitamál og tryggði að ólík sjónarmið fengju að koma fram.
Hún sagðist sjálf oft velta því fyrir sér hvers vegna ákveðin mál fengju litla eða enga umfjöllun í fréttatímum RÚV þótt þau væru áberandi í erlendum fjölmiðlum og öðrum íslenskum miðlum.
Diljá tók þó fram að hún væri ekki að gagnrýna allt dagskrárefni Ríkisútvarpsins. Þar væri einnig vönduð umfjöllun, en hún teldi að í pólitískum álitamálum mætti oftar leggja áherslu á fjölbreyttari sjónarmið.
Arnþrúður tók undir þetta og taldi að hlutverk Ríkisútvarpsins væri að útskýra stór fréttamál frá öllum hliðum. Hún nefndi sérstaklega stjórnskipulegu átökin í Póllandi og sagðist sakna ítarlegri umfjöllunar um þau.
Slagsíða í umfjöllun um þjóðaratkvæðagreiðslu
Diljá rifjaði upp umfjöllun Ríkisútvarpsins í aðdraganda fyrri þjóðaratkvæðagreiðslu og sagði að þar hefði að hennar mati komið fram slagsíða. Hún vísaði meðal annars til viðbragða í útsendingu þegar niðurstöður lágu fyrir.
Arnþrúður tók undir gagnrýnina og sagði fjölmiðla þurfa að gæta þess að væntingar þeirra til niðurstöðu kosninga hefðu ekki áhrif á framsetningu frétta. Hún taldi íslenska umræðu um bandarísku þingkosningarnar einnig hafa einkennst af miklum væntingum um sigur demókrata.
Diljá sagði skoðanakannanir og erlenda fjölmiðla vissulega hafa gefið til kynna að demókratar gætu náð góðum árangri. Hún minnti þó á að skoðanakannanir hefðu áður vanmetið fylgi repúblikana og því væri ekki hægt að ganga að niðurstöðunni vísri.
Hún sagði mikilvægt að greina á milli þess að segja frá niðurstöðum skoðanakannana og þess að miðlar létu eigin væntingar móta umfjöllunina.
Fjölmiðlaneytendur sæki upplýsingar víðar en áður
Diljá dró í efa að Íslendingar reiddu sig jafn mikið á Ríkisútvarpið og áður. Samkeppni um fréttir og athygli almennings hefði aukist og fólk sækti sér í vaxandi mæli upplýsingar bæði frá innlendum og erlendum miðlum.
Hún sagði þessa þróun gera hlutleysi og trúverðugleika enn mikilvægari fyrir ríkismiðla. Ef almenningur teldi umfjöllun of einhliða gæti hann auðveldlega leitað annað eftir upplýsingum.
Arnþrúður lagði áherslu á að Ríkisútvarpið gegndi engu að síður mikilvægu hlutverki í upplýsingagjöf til þjóðarinnar og almenningur ætti að geta treyst því að þar væri fjallað um stór mál með fjölbreyttum og málefnalegum hætti.
Diljá tók undir að ríkismiðill þyrfti að standa undir þeirri ábyrgð sem honum væri falin og að opin umræða, ólík sjónarmið og gagnrýnin umfjöllun væru grundvallaratriði í lýðræðissamfélagi.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.