Arnþrúður Karlsdóttir og Pétur Gunnlaugsson, ræddu við Hauk Hauksson fréttamann í Moskvu í Heimsmálunum um aukna stigmögnun stríðsins í Úkraínu, alvarlegar viðvaranir rússneskra stjórnvalda og harðari viðbrögð Rússa eftir mannskæða árás á heimavistarskóla í Starobjelsk. Fram kom að rússnesk stjórnvöld teldu árásina marka þáttaskil í stríðinu og umfangsmiklar loftárásir á Kiev síðustu daga sýndu að Rússum væri full alvara með þeim aðvörunum sem gefnar hefðu verið út gagnvart Úkraínu og Vesturlöndum. Aðvarandir um árástir hafa ekki eingöngu beinst að Kíev í Úkraínu heldur einnig að ýmsum borgum á Vesturlöndum sem hafa veitt stuðning við Úkraínu. Hlusta má á þáttinn í spilaranum hér að neðan.
Segja árásina hafa breytt stöðunni
Í viðtalinu sagði Haukur að árás á heimavist kennaraskóla í Starobjelsk hefði vakið gríðarleg viðbrögð í Moskvu. Þar hefðu 21 látist og 42 særst þegar drónar og sprengjur hæfðu skólabyggingar þar sem ungmenni á aldrinum 14 til 18 ára dvöldu. Að sögn Hauks telja rússnesk stjórnvöld að engin hernaðarmannvirki hafi verið á svæðinu og árásin hafi sérstaklega beinst að skólanum og heimavistinni. Hann sagði rússnesk stjórnvöld líta svo á að þarna hafi verið farið yfir ákveðin mörk og viðbrögðin yrðu harðari en áður. Kom fram að Rússa teldu Vesturlönd og NATO ríki bera ábyrgð á að láta Úkraínuher hafa hnit að sérrstökum skotmörkum og í þessu tilfelli að ungu fókli í heimavistarskóla.
Skömmu eftir árásina hefðu Rússar hafið umfangsmiklar eldflauga- og drónaárásir á Kiev og fleiri svæði í Úkraínu. Þar hefðu meðal annars verið gerðar árásir á mannvirki sem tengdust hernaði, vopnaframleiðslu og tæknilegri aðstoð við úkraínska herinn.
Vesturlönd beri ábyrgð á stigmögnun
Í þættinum kom fram að Sergei Lavrov, utanríkisráðherra Rússlands, hefði rætt við Marco Rubio, starfsbróður sinn í Bandaríkjunum, og rússnesk stjórnvöld hefðu í kjölfar þess, varað erlenda ríkisborgara við því að vera nálægt hernaðarmannvirkjum í Kiev og nágrenni. Haukur sagði Rússa telja að Vesturlönd bæru beina ábyrgð á áframhaldandi stigmögnun átaka með hernaðar- og tækniaðstoð við Úkraínu. Þar nefndi hann meðal annars gervihnattakerfi, drónatækni og upplýsingamiðlun sem Rússar teldu að kæmi frá NATO-ríkjum.
Að hans sögn líta stjórnvöld í Moskvu svo á að um staðgengilsstríð sé að ræða þar sem NATO-ríki og Evrópusambandið séu í raun orðin miklu virkari þátttakendur í stríðinu en áður.
Ísland færist nær stórveldadeilu
Haukur benti á að stuðningur Íslands við Úkraínu með vopnakaupum væru að færa landið nær átökum stórveldanna með þátttöku í stefnu NATO og Evrópusambandsins. Hann sagði Ísland nú taka þátt í fjárhagslegum og pólitískum stuðningi við Úkraínu á sama tíma og samskipti Rússlands og Vesturlanda versnuðu hratt.
Í viðtalinu sagði hann að Rússar litu ekki lengur á átökin sem einangrað stríð milli Rússlands og Úkraínu heldur sem víðtæk átök við Vesturlönd í heild. Þar skipti ekki máli hvort ríki væru stór eða smá ef þau tækju þátt í hernaðarlegum, tæknilegum eða fjárhagslegum stuðningi við úkraínsk stjórnvöld. Hann sagði einnig að rússnesk stjórnvöld hefðu síðustu daga gefið út ítrekaðar aðvaranir um fyrirtæki, stofnanir og aðilar í Evrópu sem tengdust hergagnaframleiðslu eða stuðningi við Úkraínu gætu orðið skotmörk í framtíðinni. Að hans mati ættu íslensk stjórnvöld að taka slíkar yfirlýsingar alvarlega í stað þess að líta á þær sem innantómar hótanir.
Haukur sagði yfirlýsingar Lavrovs og nýjustu loftárásir Rússa sýna að stjórnvöld í Moskvu hygðust fylgja orðum sínum eftir með aðgerðum. Hann taldi hættu á að átökin gætu breiðst út ef áfram yrði haldið á sömu braut og að Evrópuríki væru í auknum mæli að draga sig dýpra inn í deiluna.
Hlusta má á ítarlegri umfjöllun í spilaranum hér að neðan.